Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026 - † Τῆς Ἀπόκρεω (Ματθαίου κε' 31-46.)

Συντάχθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026.

«Εἴμαστε ἔτοιμοι για την Δευτέρα Παρουσία;»

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ σημερινή Κυριακή, ὀνομάζεται Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω. Εἶναι ἡ Κυριακή κατά τήν ὁποία ἀποκρεύουμε, τρῶμε δηλ. γιά τελευταία φορά κρέας πρίν τό Πάσχα. Στὴ διάρκεια τῆς ἑβδομάδας ποὺ ἀκολουθεῖ μέ μιὰ περιορισμένη νηστεία ἀποχῆς κρέατος, ἡ Ἐκκλησία ἀρχίζει νὰ μᾶς «προσαρμόζει» σιγά-σιγά στὴ μεγάλη προσπάθεια ποὺ θὰ ἀπαιτήσει ἀπὸ ἐμᾶς ἑπτὰ μέρες ἀργότερα, ὅταν θά ξεκινᾶ ἡ ἁγία καί μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ἡ σταδιακή ἀποχή ἀπό τίς τροφές σκοπό ἔχει νά μᾶς ὠθήσει στήν ἀποχή ἀπό τήν ἁμαρτία καί τήν πρόσκτηση τῶν ἀρετῶν.

Τήν ἴδια ἡμέρα μέσα ἀπό τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μᾶς ὁμιλεῖ γιά τήν Δευτέρα Παρουσία Του καί τήν Κρίση πού θά διενεργήσει. Ἡ βεβαιότητα τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου ἀποδεικνύεται μέ εὐχέρεια τόσο ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ὅσο καί ἀπό τή ζωή τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, ὅπου βιώνεται ὄχι ὡς κάτι ἁπλῶς ἱστορικῶς ἀναμενόμενο, ἀλλά ὡς «γεγονός», πού ἔχει ἤδη γίνει, ὅπως καί ἡ πρώτη. Γι’ αὐτό καί σήμερα στό Συναξάριο ἀκούσαμε νά λέει ὅτι «μνείαν ποιούμεθα» δηλαδή θυμόμαστε τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου, ἐνῶ συνήθως θυμόμαστε κάτι πού ἔγινε στό παρελθόν, ἐντούτοις σήμερα βιώνουμε μέ ἀπόλυτη βεβαιότητα τήν ἀνάμνηση τῆς Δευτέρας Παρουσίας.

Ἡ πρώτη παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἦταν ταπεινή καί ἦρθε γιά νά σωθεῖ ὁ κόσμος. Ἡ δεύτερη θά εἶναι ἔνδοξη καί θά ἔρθει γιά νά κρίνει τόν κόσμο. Μᾶς διαβεβαιώνει ὁ ἴδιος ὁ Χριστός στό σημερινό Εὐαγγέλιο. Τό ἀνήγγειλαν οἱ Προφῆτες στήν Παλαιά Διαθήκη, τό διαλάλησαν οἱ Ἄγγελοι κατά τήν θεία Ἀνάληψη, οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι στά κηρύγματά τους. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τό ἐπισημαίνει, στούς Ἀθηναίους, ὅπως μαρτυρεῖται στο 17^ο κεφάλαιο τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, ἀλλά καί στο 15^ο κεφάλαιο τῆς A΄ πρός τούς Κορινθίους, ὅπως καί στο 4ο κεφάλαιο τῆς Α΄πρός τούς Θεσσαλονικεῖς ἐπιστολῆς του. Ὅλοι ὁμιλοῦν γιά τήν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, τήν κοινή ἀνάσταση ὅλων κατά τήν Δευτέρα Παρουσία καί τήν καθολική κρίση, δόγματα τῆς πίστεώς μας, τά ὁποῖα καθιστοῦν την διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, «καινή διδαχή» (Βλ. Πραξ. ιζ, 19) δηλαδή πρωτοφανῆ καί πρωτότυπη, καθώς στις θρησκεῖες τοῦ κόσμου δέν ὑπάρχουν πουθενά οὔτε προφητικές ἀναγγελίες, οὔτε γεγονότα πού τίς ἐκπληρώνουν, οὔτε φυσικά ελλοντικές καταστάσις πού βιώνονται ὡς ἤδη γεγενημένες, παρά μόνον στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καί μάλιστα σέ συγκεκριμένες στιγμές τῆς θείας Λατρείας.

Σύμφωνα μέ τήν Ὀρθόδοξη παράδοσή μας λοιπόν, ὁ Ἐξάψαλμος ἐπέχει συμβολικά θέση τῆς Δευτέρας Παρουσίας. Ἀποτελεῖται ἀπό 6 ψαλμούς τοῦ Δαβίδ, και προεικονίζει, ὅπως λέγεται, τόν χρόνο τής Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, κατά τη διάρκεια τῆς ὁποίας με φόβο και τρόμο θα ἀναμένουμε την τελική κρίση Του για ἐμᾶς. Γι’αὐτό ὅταν διαβάζεται στην ἀρχή τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ὄρθρου πρέπει να στεκόμαστε ὄρθιοι και σιωπηλοί, σέ στάση δεήσεως. Ἀμέσως μετά ἀκολουθεῖ τό «Θεός Κύριος καί ἐπέφανεν ἡμῖν» μέ τό ὁποῖο ὁμολογοῦμε τήν πρώτη ἐπί γῆς παρουσία τοῦ Κυρίου μας καί ἕπεται συναπτόμενο τό «εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου» μέ τό ὁποῖο ὁμολογοῦμε τήν ἀνέγκλητη βεβαιότητα τῆς Δευτέρας ἐπί γῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἀκριβῶς και στο Σύμβολο τῆς Πίστεως, ὅταν λέμε: «…και πάλιν ἐρχόμενον μετά δόξης κρῖναι ζῶντας και νεκρούς…»

Ἄλλη μία ἐμπειρική διαπίστωση τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τήν Δευτέρα Παρουσία εἶναι, ὅταν στή διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας ὁ Ἱερέας πρίν ἐκφωνήσει «Τά σά ἐκ τῶν σῶν...», λέει: «Ἔχοντας θυμηθεῖ λοιπόν αὐτῆς τῆς σωτήριας ἐντολῆς (ἐννοεῖ την ἐντολή τοῦ Χριστοῦ να τελοῦμε τη θεία Λειτουργία για να ἔχουμε τήν ἀνάμνησή του) καί ὅλων ὅσα ἔγιναν γιά χάρη μας, τά ὁποῖα εἶναι ὁ σταυρός, ὁ τάφος, ἡ τριήμερη ἀνάσταση, ἡ ἀνάληψη στούς οὐρανούς, ἡ καθέδρα στά δεξιά του Πατέρα, ἡ δεύτερη καί ἔνδοξη πάλι παρουσία...», θεωρώντας τήν Δευτέρα Παρουσία τόσο βέβαιη, σάν νά ἔχει ἤδη γίνει.

Κατά τήν Δευτέρα Παρουσία, ὅπως ὁμολογοῦμε καί στά δύο τελευταῖα ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος» θά ἀναστηθοῦν τά νεκρά σώματα τῶν κεκοιμημένων καί θά εἰσέλθουν σ’ αὐτά οἱ ζῶσες ψυχές τους, πού βρίσκονται σέ κατάσταση ἀναμονῆς καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θα σταθοῦμε μπροστά στόν Χριστό, γιά νά μᾶς κρίνει.

Ὁ Χριστός ὡς κριτήριο δέν θέτει κάτι δύσκολο ἤ ἀκατόρθωτο, ἀλλά κάτι ἁπλό καί ταπεινό, πού να μπορεῖ κάθε ἄνθρωπος νά κάνει, ὅπως ἡ διενέργεια ἔμπρακτης ἀγάπης στην καθημερινή ζωή, σέ συνέχεια μάλιστα τῆς δικῆς Του φιλανθρωπίας για τη σωτηρία μας. Δέν θά ζητήσει μεγάλα λόγια και θεωρίες, ἀλλά μικρά και καθημερινά πράγματα. Ὄχι ἰδιαίτερες θυσίες και θεαματικές πράξεις, ἀλλά τροφή για τόν νηστικό, ρούχο για τόν γυμνό, ἕνα ποτήρι νερό για τόν διψασμένο, μία συμπαράσταση στόν ἐμπερίστατο, μιά ἐπίσκεψη στόν ἄρρωστο ἤ τόν φυλακισμένο, ἕνα, συνελόντι εἰπεῖν, ἐνδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, πού θα ἔρχεται ὅμως ὡς ἀπόρροια τῆς πίστης και τῆς ἀγάπης μας προς Ἐκεῖνον καί ὄχι για ἰδιοτελεῖς σκοπούς, ὅπως το συμφέρον, ἡ διαφήμιση κ.ἄ.

Ὁ Χριστός θα ἀξιοποιήσει τό ἐλάχιστο, που μπορεί να δώσει ο καθένας, ὥστε να ἐπιτευχθεῖ ἡ σωτηρία του, ἀλλά καί κανείς νά μήν ἔχει δικαιολογία! Τοῦτο σημαίνει ὅτι δεν θα σωθούν μόνον, ὅσοι δεν θα θελήσουν νά σωθοῦν. Ὅσοι παραμένουν ἀμετανόητοι. Ὅσοι ἀδιαφοροῦν γιά τίς εὐκαιρίες, νά ἀξιοποιήσουν γιά τήν αἰώνια ὠφέλειά τους τήν χάρη τοῦ Θεοῦ, ὅπως ἀφειδῶς προσφέρεται μέσα ἀπό τήν μυστηριακή ζωή τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας. Ὑπάρχουν καί σήμερα πολλοί ἄνθρωποι, πού δυστυχῶς βρίσκουν συνεχῶς προφάσεις καί δικαιολογίες, γιά νά μήν προσευχηθοῦν, νά μήν ἐκκλησιασθοῦν, νά μήν λειτουργηθοῦν, νά μήν κάνουν φιλανθρωπία, νά μήν ἐξομολογηθοῦν, να μην νηστεύσουν, νά μήν κοινωνήσουν, στερώντας ἀπό τούς ἑαυτούς τους τήν σωτηρία. Αὐτοί και τώρα το ἴδιο λένε και τότε, κατά τήν Δευτέρα Παρουσία το ἴδιο θα πουν: «Κύριε, πότε σε εἴδαμε νά ἔχεις ἀνάγκη καί δέν σέ διακονήσαμε;».

Την ἴδια στιγμή βέβαια οἱ περισσότεροι δεν ἀπολείπουν ἀπό τίς κοσμικές ἐκδηλώσεις, ἰδίως τίς ἀποκριάτικες κατ’ αὐτήν την περίοδο, ἀδυνατώντας να κατανοήσουν την ἰδιότητά τους ὡς Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, με ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται!

Ἀλήθεια πῶς εἶναι δυνατόν να μοιράζεται ἔτσι ὁ ἄνθρωπος; Ἀπό την μιά να εἶναι βαπτισμένος Ὀρθόδοξος Χριστιανός και μέλος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ κι ἀπό την ἄλλη να ἀμαυρώνει την χάρη τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος και να ἐμποδίζει την ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Χρίσματος, συγχρωτιζόμενος με τον διάβολο, ἀφοῦ δική του ἔκφραση εἶναι οἱ καρναβαλικές ἐκδηλώσεις αὐτῶν τῶν ἡμερῶν! Και στις ὁποῖες ἐκδηλώσεις σημειωτέον, οἱ περισσότεροι συμμετέχοντες εἶναι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, πού ὅμως εἴτε ἀπό ἄγνοια, εἴτε ἀπό ἀδιαφορία (και αὐτό εἶναι το χειρότερο) δεν καταλαβαίνουν την πνευματική ζημία, ἀφοῦ δεν θεωροῦν πρόβλημα στο να συμμετέχουν στην παρέλαση τοῦ καρνάβαλου τώρα και μετά ἀπό λίγο καιρό και στην λιτανεία τοῦ Ἐπιταφίου! Ὁ Χριστός ὅμως μᾶς διευκρινίζει με ἀπόλυτο τρόπο κι ἄς προσέξουμε τον λόγο Του: «Κανείς δεν μπορεῖ σέ δύο κυρίους να ὑπηρετεῖ ὡς δοῦλος. Γιατί ἤ τον ἕνα θα μισήσει και τον ἄλλο θα ἀγαπήσει, ἤ στον ἕνα θα προσκολληθεῖ και τον ἄλλον θα καταφρονήσει.» (βλ. Ματθ. στ΄24).

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Τήν πρώτη Κυριακή τοῦ Τριωδίου ἡ Ἐκκλησία μᾶς μίλησε γιά τήν ταπεινή ἐκφορά τῆς ζωῆς, μέσα ἀπό τήν ταπεινή προσευχή τοῦ Τελώνου.

Τήν δεύτερη Κυριακή μᾶς ἔδειξε τήν μεγάλη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, πού περιμένει τήν ἐπιστροφή μας μέσα ἀπό τήν στάση τοῦ σπλαγχνικοῦ Πατέρα τῆς παραβολῆς τοῦ ἀσώτου.

Σήμερα ὅμως μᾶς θέτει ἐνωπιον τῶν εὐθυνῶν μας ἔναντι αὐτῆς ἀκριβῶς τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.

Πρέπει νά συνειδητοποιήσουμε, ὅτι ἡ στιγμή τοῦ βιολογικοῦ μας θανάτου μας θα σημάνει για τον καθένα ἀπό ἐμᾶς και μια προσωπική, ἄς ἐπιτραπεῖ ἡ ἔκφραση, Δευτέρα Παρουσία, καθώς ὅπως θα εἴμαστε ὅταν ἀποθάνουμε, ἔτσι και θα κριθοῦμε ἀπό τον Δεσπότη Χριστό. Γι’ αὐτό λοιπόν κι ἐπειδή δεν γνωρίζουμε την ὥρα τῆς ἐξόδου μας προς την αἰωνιότητα, ἄς εἴμαστε προσεκτικοί και προσηλωμένοι στη χριστιανική μας πίστη και ἀποστολή.

Ἡ σημερινή ἡμέρα φανερώνει, πώς οἱ Ἀπόκριες, ὅπως συνηθίζουμε νά καλοῦμε αὐτές τίς ἡμέρες, δέν εἶναι εὐκαιρία γιά ξεφαντώματα καί χορούς, πού ὁδηγοῦν στήν ἀπώλεια, ἀλλά καιρός ἀπολογισμοῦ τῶν ἔργων μας, καιρός μετανοίας. Ὥστε ὅταν ἔλθει ἡ ὥρα νά φύγουμε ἀπό αὐτήν τήν ἐφήμερη ἐπίγεια βιοτή, νά ἔχουμε ἔτοιμη τήν καλή ἀπολογία μας στό φοβερό βῆμα τοῦ Χριστοῦ, ὅπως προσευχόμενοι ἱκετεύουμε τόν Κύριο νά μᾶς χαρίσει σέ κάθε θεία Λειτουργία, ὥστε νά χαροῦμε τήν αἰωνιότητα μαζί Του! Ἀμήν.

Εκτύπωση Email

Κυριακή 25 Ἰανουαρίου 2026 – ΙΕ΄ΛΟΥΚΑ (Λουκ. ιθ΄1-10)

Συντάχθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026.

«Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος»

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ὁ κατ’ ἐπάγγελμα τελώνης Ζακχαῖος εἶναι τό κεντρικό πρόσωπο τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς, ὁ ὁποῖος ἐνῶ ἐξωτερικά μπορεῖ νά ἦταν γεμάτος ἀπό ὑλικά ἀγαθά, τά ὁποῖα εἶχε ἀποκτήσει ἀπό τίς παράνομες δραστηριότητές του, ἐντούτοις ἐσωτερικά ἕνα κενό κατέκλυε τήν ὕπαρξή του. Γι’ αὐτό κι ὅταν ἔμαθε ὅτι θά περνοῦσε ἀπό τήν περιοχή του ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, ἔτρεξε κι ἐπειδή ἦταν κοντός, ἀνέβηκε πάνω σέ ἕνα δένδρο συκομουριᾶς, γιά νά Τόν δεῖ, ὅταν θά περνοῦσε, διότι ἐναγωνίως ποθοῦσε τή θεραπεία τῆς ψυχῆς του καί τήν πλήρωση τοῦ κενοῦ του.

Εἶχε προφανῶς ἀκούσει για τά θαυμαστά γεγονότα καί τίς ἰάσεις τίς ὁποῖες ὁ Κύριος ἐπιτελοῦσε κι ἐνδεχομένως γνώριζε καί τήν μεταστροφή τοῦ πρώην συναδέλφου του, τοῦ Ἀποστόλου κι Εὐαγγελιστοῦ Ματθαίου καί γι’ αὐτό ἤλπιζε στήν ἀνάστασή του πλέον ἀπό τήν θνησιμαία ἁμαρτία, μέ τήν ἐπέμβαση τοῦ Χριστοῦ, ὅπως κι ἔγινε τελικά.

Το γεγονός, ὅτι ὁ Ζακχαῖος ἀνέβηκε πάνω στό δένδρο, τον κατέστησε κατά κάποιον τρόπο περιγέλωτα στους παρευρισκομένους. Μάλιστα λόγω τῆς ὑψηλῆς κοινωνικῆς του θέσης δεν θά ἔλειψαν και τά περιφρονητικά σχόλια ἐκ μέρους τοῦ κόσμου. Δέν τον ἐνδιέφερε ὅμως καθόλου. Διότι ἦταν τόσο σφοδρή ἡ ἐπιθυμία του να συναντήσει το Χριστό, ὥστε ἀδιαφοροῦσε γιά ὅλα τά ἄλλα.

Πόσα κοινά στοιχεῖα ἔχει ἀλήθεια, αὐτή ἡ εὐαγγελική διήγηση μέ τόν σήμερα ἑορταζόμενο Ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο! Ὁ ἐναπομείνας εὐσεβής λαός τῆς Κωνσταντινουπόλεως, πού δεινοπαθοῦσε ἀπό τούς αἱρετικούς, ἀναζητοῦσε ἐναγωνίως τη λύτρωση ἀναμένοντας τόν ἐρχομό τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου, ὅπως ἀκριβῶς ἀναζητοῦσε τη λύτρωση ἀπό τόν Χριστό ὁ ἀρχιτελώνης Ζακχαῖος! Κι ὅπως τότε περιγελοῦσαν τόν Ζακχαῖο οἱ ἄνθρωποι, πού ἀνέβηκε στό δένδρο γιά νά δεῖ τόν Χριστό, ἔτσι ἀκριβῶς περιγελοῦσαν καί οἱ αἱρετικοί τόν Ἅγιο Γρηγόριο, ὅταν ἔφτασε στήν Κωνσταντινούπολη. Κι ὅπως ὁ Ζακχαῖος ἀδιαφοροῦσε γιά τη γνώμη τῶν ἀνθρώπων, οὕτως ὥστε πέτυχε τόν στόχο του, λυτρώθηκε κι ἄρχισε νά ζεῖ ἀληθινά, ἐλεύθερος ἀπό τά δεσμά τῆς ἁμαρτίας, ἔτσι καί ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ἀδιαφορώντας γιά τούς προπυλακισμούς πού δεχόταν, ἐργάστηκε ὥστε ἡ Ὀρθόδοξη πίστη ἀναστήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη καί ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ κατέστη ζῶσα καί ἐλεύθερη σέ πεῖσμα τῶν αἱρετικῶν, πού ταπεινώθηκαν ἐνώπιον τοῦ μεγάλου ἐκείνου ἀετοῦ τῆς Θεολογίας.

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος γεννήθηκε το 329 μ.Χ. στην Αριανζό, κωμόπολη της Καππαδοκίας, από τον ἅγιο Γρηγόριο, επίσκοπο Ναζιανζού (†1η Ιανουαρίου) και την ἁγία Νόννα (†5 Αυγούστου). Εἶχε δύο αδέλφια: τούς ἐπίσης Ἁγίους Καισάριο και Γοργονία.

Στη Ναζιανζό, διδάχθηκε τη στοιχειώδη εκπαίδευση, ενώ ἀργότερα συνέχισε στη Καισάρεια, ὅπου γνωρίστηκε με το συμμαθητή του Μ. Βασίλειο μέ τόν ὁποῖο ἔγιναν ἀχώριστοι σπουδάζοντας στήν Ἀθήνα, τήν Παλαιστίνη καί τήν Ἀλεξάνδρεια μέχρι τά 30 τους χρόνια. Ἀκολούθως ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ἐπέλεξε ἀρχικῶς τήν ἀσκητική ζωή στόν Πόντο, ἀλλά γρήγορα καί χωρίς τη θέλησή του, ἀνέλαβε ἰσχυρές διοικητικές θέσεις στήν Ἐκκλησία. Ἀρχικῶς χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος καί στά 43 του χρόνια, παρά τήν ἐπίμονη ἄρνησή του, χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος Σασίμων ἀπό τόν Μέγα Βασίλειο, χωρίς ποτέ νά πάει ἐκεῖ, ἀλλά παραμένοντας βοηθός τοῦ Πατέρα του στήν Ναζιανζό.

Μετά ἀπό τήν ἀπέραντη θλίψη πού ἐπέφεραν στήν ψυχή του οἱ ἀλλεπάλληλοι θάνατοι ὅλων τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας του, ἡ Θεία Πρόνοια διά στόματος τοῦ ἰδίου τοῦ Αὐτοκράτορα Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, τόν ὁδήγησε στήν Κωνσταντινούπολη τό 378 μ.Χ., διότι κινδύνευε νά χαθῇ ἡ Ὀρθόδοξη Χριστιανική πίστη, ἀπό τίς αἱρετικές διδασκαλίες τῶν Ἀρειανῶν ἀπό τη μιά μεριά, οἱ ὁποῖοι δέν πίστευαν τόν Χριστό ὡς Θεό, (ὅπως μέχρι σήμερα οἱ Χιλιαστές Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ) καί τῶν Πνευματομάχων ἀπό τήν ἄλλη, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσαν, ὅτι τό Ἅγιο Πνεῦμα δέν εἶναι Πρόσωπο, ἀλλά δύναμη κι ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, (ὅπως πολλοί αἱρετικοί μέχρι σήμερα).

Ἐπειδή οἱ αἱρετικοί εἶχαν καταλάβει ὅλους τούς Ναούς κι ὅσοι παρέμεναν Ὀρθόδοξοι δέν εἶχαν ποῦ νά ἐκκλησιαστοῦν, τότε Ἐκεῖνος μετέτρεψε τό σπίτι στό ὁποῖο τόν φιλοξενοῦσαν σέ Ναό, τόν ὁποῖο ὀνόμασε Ἁγία Ἀναστασία, γιά νά συμβολίσει τήν ἀνάσταση τῆς ὀρθόδοξης πίστης, πού ἔμελε νά συμβεῖ μετά ἀπό λίγο καιρό.

Στήν Ἁγία Ἀναστασία λειτουργοῦσε καί ὁμιλοῦσε καθημερινῶς.

Ἐκεῖ συγκεντρώνονταν ὅλο καί περισσότεροι κι ἀκούγοντας τά θεολογικά ἐπιχειρήματα μέ τά ὁποῖα διέλυε τίς αἱρετικές πλάνες, ἐγκατέλειπαν τήν αἵρεση καί ἐπέστρεφαν στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὥστε γρήγορα κι οἱ ἱεροί Ναοί ἐπέστρεψαν στή δικαιοδοσία τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν.

Ἐκεῖ ἐκφώνησε καί τούς πέντε Θεολογικούς Λόγους, ἐξαιτίας τῶν ὁποίων ἡ Ἐκκλησία σέ ἔνδειξη εὐγνωμοσύνης τοῦ ἀπέδωσε τόν τίτλο Θεολόγος, μετά τόν Εὐαγγελιστή Ἰωάννη. Ἡ Ἐκκλησία δέν τόν ἀποκαλεῖ Ναζιανζηνό, θέλοντας νά προβάλλει τήν ἀξεπέραστη θεολογική του ἐνάργεια καί ὄχι τόν τόπο καταγωγῆς του!

Μετά το σκληρό αὐτό ἀγῶνα κι ἀφοῦ ἐπέστεψε τό ποίμνιο ἐντός τῆς ποίμνης τοῦ Χριστοῦ ἀναδείχθηκε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως τό 381 μ.Χ. ὁπότε καί συκγλήθηκε ἡ Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδος τῆς ὁποίας ἀναγνωρίσθηκε Πρόεδρος. Στήν ἐμπνευσμένη Προεδρεία του, συνεργούντων τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης (ἀδελφοῦ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου) καί τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου Ἰκονίου, ὀφείλουμε τή συμπλήρωση τῶν πέντε τελευταίων ἄρθρων τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως (Πιστεύω): «Καί εἰς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον...καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Ἀμήν.». Εἶναι ἀξιοθαύμαστος ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖον ὁμολογεῖται ὡς Θεός τό Ἅγιον Πνεῦμα, τό τρίτο Πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, καθώς μέ θεολογική εὐστροφία ἀποκαλεῖται Ἅγιον, Κύριον, Ζωοποιόν, ἐκπορευόμενο ἀπό τόν Πατέρα, συμπροσκυνούμενο καί συνδοξαζόμενο μαζί μέ τόν Πατέρα καί τόν Υἱό, τό Ὁποῖο μίλησε μέσα ἀπό τούς Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.

Δυστυχῶς ὅμως, ὅπως συμβαίνει συχνά, ὁ διάβολος μέσα ἀπό ἄδικες συκοφαντίες κατάφερε νά πληγώσει τόν Ἅγιο Γρηγόριο, ὁ ὁποῖος φανερά στενοχωρημένος κι ἀφοῦ πλέον εἶχε ὁλοκληρώσει τό ἔργο της ἡ Β΄Οἰκουμενική Σύνοδος καί ἡ Κωνσταντινούπολη εἶχε ξαναγίνει Ὀρθόδοξη, δήλωσε τη παραίτησή του ἀπό τόν Πατριαρχικό θρόνο καί ἀποχώρησε ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη, παρά τό ὅτι οἱ περισσότεροι συνΕπίσκοποί Του κι ὁ Μέγας Θεοδόσιος, ὁμοθυμαδόν τόν παρακαλοῦσαν νά παραμείνει. Περίφημος εἶναι ὁ Συντακτήριος λόγος, μὲ τὸν ὁποῖο, ὅταν παραιτήθηκε, ἀποχαιρέτησε τὴ Σύνοδο, τόν Αὐτοκράτορα καὶ τοὺς χριστιανοὺς τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί ἀναχώρησε γιά τη γενέτειρά του, τήν πόλη τῆς Ἀριανζοῦ, ὅπου καί τελείωσε εἰρηνικά τη ζωή του τό 390 μ.Χ. Φεύγοντας τότε από τήν Κωνσταντινούπολη πέρασε ἀπό τήν Καισάρεια τῆς Καππαδοκίας, ὅπου ἐκφώνησε τόν μνημειώδη ἐπικήδειο λόγο στόν φίλο και ἀδελφό του Βασίλειο, ὀνομάζοντάς τον ΜΕΓΑ.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος εἶναι ἕνας ἀπό τούς πλέον Μεγάλους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος στήν πράξη δίδαξε τό σπανίζον Ὀρθόδοξο ἦθος καί τό ζηλευτό ἐκκλησιαστικό φρόνημα.

Κατετρόπωσε μέν τούς αἱρετικούς, χωρίς νά παύσει νά τούς ἀγαπᾶ καί νά ἱκετεύει γιά τήν ἐπιστροφή τους στήν Ἐκκλησία, στό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καθώς ἔλεγε χαρακτηριστικά: «Δέν θέλουμε νά νικήσουμε κανένα, ἀλλά νά ἀπολαύσουμε τήν ἐπιστροφή τῶν Ἀδελφῶν μας στήν Ἐκκλησία διότι σπαραζόμαστε ἀπό τόν χωρισμό τους.»

Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διεφύλαξε καί στήν κυριολεξία διέσωσε μέ τή χαρη τοῦ Θεοῦ τήν Ὀρθόδοξη πίστη καί τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας στήν Κωνσταντινούπολη, ὅταν ἀδίκως ἀμφισβητήθηκε ἡ παρουσία του κι ἡ ἀπαράμιλλη προσφορά του, Ἐκεῖνος ὁ ἱερός Πατέρας καί μέγας Διδάσκαλος δέν διεκδίκησε τίποτε γιά τόν ἑαυτό του. Ἐκχώρησε τά δικαιώματά του μέ θυσιαστικό τρόπο γιά τήν εἰρήνευση τῶν καρδιῶν τῶν ἀνθρώπων καί γιά ἐντιμότερη πνευματική ζωή. Μέ συμβολικό τρόπο παρομοίασε τήν ἀναχώρησή του μέ τήν ρίψη τοῦ προφήτη Ἰωνᾶ στή θάλασσα, ὥστε νά σταματήσει ἡ ταραχή, λέγοντας: «δέν εἶμαι ἐγώ καλύτερος ἀπό τόν Ἰωνᾶ. Ρίξτε με στή θάλασσα γιά νά ἔλθει ἡ εἰρήνη σέ ἐσᾶς», ἐκδηλώνοντας τό μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς του, το ἀγωνιστικό του φρόνημά του καί τήν ἀκραία ταπείνωσή του, γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, τό, Ὁποῖον ἀποκαλοῦσε «ὁ ἐμός Χριστός» δηλαήὁ Χριστός μου!

Ἀδίκησε τόν ἑαυτό του γιά νά μήν ἀδικηθεῖ ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, παρέχοντας μέγιστο δίδαγμα γιά ὅλους, Κληρικούς καί Λαϊκούς!

Γι’ αὐτό καί σέ ἕνα ἀπό τά πολλά ποιήματά του γράφει:

"Νά θεωρεῖς πανηγύρι αὐτή τή ζωή. Ἄν ἐμπορεύεσαι σωστά ἔχεις κέρδος.
Ἀμοιβή τῶν μικρῶν τά μεγάλα, τῶν αἰωνίων τά παροδικά, μά ἄν περάσουν δέν ἔχεις ἄλλη εὐκαιρία."

Ἄς μᾶς συνοδεύουν οἱ θεοπειθεῖς του πρός τόν Κύριον πρεσβεῖες καί εὐχές κι ἄς σκεφθοῦμε μιᾶς καί ξεκινᾶ τό Τρώδιο τήν ἄλλα Κυριακή, ἡ κατ’ ἐξοχήν κατανυκτική περίοδος τῆς Ἐκκλησίας μας ὅπου προσφέρεται γιά προσευχή καί μετάνοια, μήπως ἀξιοποιήσουμε κι ἐμεῖς τίς εὐκαιρίες, ὥστε μέ καλές πνευματικές συναλλαγές ἐπιτύχουμε τή σωτηρία μα, ὅπως κι ὁ πρώην τελώνης Ζακχαῖος. Ἀμήν. 

Εκτύπωση Email

Κυριακή 18 Ἰανουαρίου 2026 – ΙΒ΄Λουκᾶ (Λουκ. ιζ΄12-19)

Συντάχθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026.

«Οἱ Ἅγιοι Ἀθανάσιος καί Κύριλλος Πατριάρχες Ἀλεξανδρείας»

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ὅπως ἐπισημαίνει ο εὐαγγελιστής Λουκᾶς στις Πράξεις τῶν Ἀποστόλων (βλ. Πράξ. ι΄38),ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός «διῆλθεν εὐεργετῶν καί ἰώμενος» ὅλους τούς ἀνθρώπους, ἀνεξαρτήτως φυλῆς, ἐθνότητας, χρώματος ἤ θρησκείας. Γι’ αὐτό θεράπευσε καί τούς δέκα λεπρούς, μεταξύ τῶν ὁποίων ἦταν κι ἕνας Σαμαρείτης, ἐνῶ οἱ ὑπόλοιποι ἑννέα ἦταν Ἰουδαῖοι.

Τό ἐκπληκτικό ὅμως εἶναι ὅτι ὁ Σαμαρείτης, τόν ὁποῖον περιφρονοῦσαν οἱ Ἰουδαῖοι καί τόν ἐχθρεύονταν, ἦταν ὁ μόνος, πού ἐπέστρεψε γιά νά εὐχαριστήσει μέ εὐγνωμοσύνη τόν Χριστό, ἐνῶ οἱ ἄλλοι καίτοι ὁμοεθνεῖς καί συμπατριῶτες τοῦ Χριστοῦ δέν τό ἔπραξαν!

Κι ἄς μή βιαστοῦμε νά τούς κατηγορήσουμε, διότι κι ἐμεῖς, κάποιες φορές, ὅταν ἀντιμετωπίζουμε κάποιο σοβαρό πρόβλημα στή ζωή μας, προσευχόμαστε, κάνουμε διάφορα τάματα ζητώντας τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ κι ὅταν περάσει ἡ δοκιμασία μας, ἴσως ξεχνᾶμετόν Κύριο, τήν Παναγία ἤ τούς Ἁγίους μας,πρός τούς Ὁποίους προστρέξαμε.

Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ἑρμηνεύοντας τήν περικοπή αὐτή, ὁμιλοῦν κυρίως γιά τήν εὐγνωμοσύνη μέ τήν ὁποία πρέπει νά εὐχαριστοῦμε τόν Θεό γιά τίς δωρεές Του, θέτοντας παράδειγμα πρός ἀποφυγήν τούς 9 ἀγνώμονες πρώην λεπρούς καί παράδειγμα πρός μίμησιν τόν Σαμαρείτη.

Ἡ εὐγνωμοσύνη εἶναι μεγάλη ἀρετή καί εἶναι σωστό καί δίκαιο νά εἴμαστε πάντοτε εὐγνώμονες πρός ὅλους τούς εὐεργέτες μας καί προπάντων πρός τόν Θεό γιά τίς ἄπειρες εὐεργεσίες Του, γιά τίς ὁποῖες, δέν μποροῦμε νά Τοῦ ἀντιπροσφέρουμε τίποτε ἄλλο ἰσάξιο, παρά μόνον τήν ἄπειρη εὐγνωμοσύνη καί εὐχαριστία μας. Γι’αὐτό καί ἡ Θεία Λειτουργία ὀνομάζεται Θεία Εὐχαριστία, γιά νά ἐκφράζει τήν εὐχαριστία καί τήν εὐγνωμοσύνη τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ γιά ὅλες τίς δωρεές, μέ κορυφαῖα τήν δυνατότητα νά κοινωνεῖ τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματός Του καί νά ἑνώνεται μαζί Του.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ὅμως, λαμβάνοντας ἀφορμή ἀπό τήν σημερινή εὐαγγελική περικοπή, μᾶς ὁμιλοῦν καί γιά τήν πνευματική λέπρα, ὅπως χαρακτηρίζουν τήν ἁμαρτία, ἀφοῦ ἐπικάθεται στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, προσβάλλοντάς τον καί ἐμποδίζοντας τήν ὑγιῆ καί σωτήρια σχέση του μέ τόν Σωτῆρα Χριστό. Καί ἐξαιτίας τῶν δύο μεγάλων σήμερα ἑορταζομένων Ἁγίων: Ἀθανασίου καί Κυρίλλου, Πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίσθηκαν ἐναντίον τῶν αἱρέσεων, ὁ συλλογισμός μας προεκετείνει αὐτή τη συμβολική ἑρμηνεία στήν πνευματική λέπρα τῆς αἱρέσεως, ἡ ὁποία ἐπικάθεται στό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, προσβάλλοντας τά ἀδύναμα στήν πίστη μέλη, ἐμποδίζοντας τήν κατά Χριστόν πρόοδο καί προκοπή τους καί θέτοντας ἐν ἀμφιβόλῳ τη σωτηρία τους.

Οἱ σήμερα λοιπόν ἑορταζόμενοι Ἅγιοι, ὁ Μέγας Ἀθανάσιοςὁ ὁποῖος ἔζησε τόν 4^ο αἰῶνα καί ὁ Ἅγιος Κύριλλος, ὁ ὁποῖος ἔζησε τόν 5ο αἰῶνα, μέ τη ζωή, τούς πολυειδεῖς ἀγῶνες καί τήν διδασκαλία τους κατέστησαν ἰατροί τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, σέ συνέχεια τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ Πρώτου καί Μεγάλου Ἰατροῦ τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων μας.

Ἀμφότεροι οἱ Ἅγιοι ἀναδείχθηκαν Πατριάρχες Ἀλεξανδρείας καί ἐνεργώντας ὡς Ἐπίσκοποι τῆς Ἐκκλησίας, εἰς τῦπον καί τόπον τοῦ Χριστοῦ, καθάρισαν τήν λέπρα τῆς αἱρέσεως ἀπό τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων. Μέ τήν σοφή διδασκαλία τους προσέφεραν μοναδική θεραπεία στούς πάσχοντες ἀπό τίς αἱρέσεις. Θεραπεύοντάς τους ἀπό τήν αἵρεση, τούς ἕνωσαν πάλι μέ τόν Χριστό, διά τῆς ὑγιοῦς πίστεως καί τῆς μυστηριακῆς ζωῆς τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Ἡ αἵρεση εἶναι ἡ χειρότερη ἔκφραση τῆς ἁμαρτίας, χειρότερη ἀκόμη καί ἀπό τά μεγάλα πάθη, πού πολεμοῦν τόν ἄνθρωπο, διότι διαχωρίζει πλήρως τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Χριστό, τόν ἀποκόπτει ἀπό τήν θεία Κοινωνία μαζί Του καί τόν ὁδηγεῖ στήν αἰώνια ἀπώλεια.Ὅλα τά πάθη παλεύονται μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ κι ὁ ἄνθρωπος ἑνωμένος μέ τόν Χριστό, ἀγωνίζεται καί πολεμεῖ ἐναντίον τους. Ἀκόμη κι ἄν χάσει κάποιες μάχες, ὁ Χριστός δέν θά τόν ἀφήσει νά χάσει τόν πόλεμο ἐναντίον τοῦ διαβόλου, οὔτε θά τόν ἀφήσει νά χαθεῖ στήν ἀπώλεια. Γι’ αὐτό καί ὁ διάβολος μέσα ἀπό τίς αἱρέσεις, μπερδεύει τόν συλλογισμό τοῦ ἀνθρώπου, τόν ἀποκόπτει ἀπό τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὥστε εὔκολα νά τόν ποδηγετεῖ πρός τήν ἀπώλεια.

Ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος ἀπό μικρός ἦταν φύση χαρισματική καί ἀντί παιχνιδιῶν, κατηχοῦσε καί βάπτιζε Χριστιανούς τούς συνομηλίκους του καί ἐμιμεῖτο τήν τέλεση τῆς θείας Λειτουργίας. Ἔζησε γιά μεγάλο διάστημα κοντά στόν Μέγα Ἀντώνιο, τοῦ ὁποίου συνέγραψε τόν βίο καί μεταλαμπάδευσε τό ἀσκητικό καί μοναστικό ἰδεῶδες του ἀκόμη καί ὅταν βρισκόταν ἐξόριστος στήν Δύση.

Ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος δέν ἔλαβε ἁπλῶς μέρος στήν Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδο (325), ἀλλά παρότι Διάκονος, ἐντούτοις ἀναδείχθηκε «ἡ ψυχή» τῆς Συνόδου. Πρωτοστάτησε μέ δυνατό λόγο στίς θεολογικές συζητήσεις καί μέ ἀτράνταχτα ἐπιχειρήματα κατέδειξε τήν πλάνη καί τό ψεῦδος τῶν διδασκαλιῶν τοῦ Ἀρείου, ὁ ὁποῖος ὑποστήριζε ὅτι ὁ Χριστός δέν εἶναι Θεός, ἀλλά ἄνθρωπος ἁπλός, κτίσμα τοῦ Θεοῦ, τό ὁποῖο δημιουργήθηκε ἐν χρόνῳ καί ἑπομένως, ὅπως ὅλα τα κτίσματα, ἔχει ἀρχήκαί τέλος. Αὐτό δυστυχῶς ὑποστηρίζουν μέχρι σήμερακαί οἱ Χιλιαστές Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ.

Ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος ΔΙΑΚΗΡΥΤΤΕΙ μέ σαφήνεια στούς αἰῶνες, ὅτι ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἄναρχος καί ἄκτιστος, Ὁμοούσιος μέ τόν Πατέρα, Θεός ἀληθινός ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, ὁ Ὁποῖος ἐν χρόνῳ ἔγινε καί Ἄνθρωπος ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου, ὅπως ὁμολογοῦμε καί στό Σύμβολο τῆς Πίστεως ἀπό τότε.

Ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος χαρακτηριστικά ἔλεγε: «Ὁ Πατήρ, διά τοῦ Υἱοῦ, ἐν Ἁγίω Πνεύματι ἐνεργεῖ καί δίδει τά πάντα», ὥστε πιστεύουμε σέ Ἕνα Θεό, πού διακρίνεται σέ τρία θεϊκά Πρόσωπα, τόν Πατέρα, τόν Υἱό καί τό Ἅγιο Πνεῦμα.

Ὁ Ἅγιος Κύριλλος γεννήθηκε στὴν Ἀλεξάνδρεια ἀπὸ Ἕλληνες εὔπορους γονεῖς τὸ 370 μ.Χ.Ἔζησε ἐπὶ βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ καὶ ἔλαβε μεγάλη θεολογικὴ μόρφωση, ὥστε γρήγορα ἀναδείχθηκε Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας. Ἐκεῖνος ὑπῆρξε ἡ «ψυχή» τῆς Γ' Οἰκουμενικῆς Συνόδου τό 431 μ.Χ. στὴν Ἔφεσο, ἀφοῦ ὡς Πρόεδρός της συνετέλεσε νὰ γκρεμιστοῦν οἱ κακοδοξίες του δυσσεβοῦς Νεστορίου, ὁὁποῖος προεκτείνοντας τή διδασκαλία τοῦἈρείου, ἔλεγε ὅτι ἡ Παναγία γέννησε ἕνα ἁπλό ἄνθρωπο, γι’ αὐτό καί Τήν ὀνόμαζε Χριστοτόκο. Ὁ Ἅγιος Κύριλλος μέ τά σοφά θεολογικά του ἐπιχειρήματα ΑΚΥΡΩΣΕ τήν βλάσφημη αὐτή διδασκαλία και ΔΙΑΚΗΡΥΞΕ, ὅτι ἡ Παναγία γέννησε τόν Θεάνθρωπο Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ὁ Ὁποῖος εἶναι τέλειος Θεός και τέλειος Ἄνθρωπος και γι’ αὐτό ὀνομάζουμε την Παναγία ΘΕΟΤΟΚΟ, ὅρο τόν ὁποῖο ἱστορικά πρῶτος εἰσήγαγε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἄς εἴμαστε εὐγνώμονες πρός τόν Φιλάνθρωπο Κύριο γιά τίς δωρεές τῆς ἀγάπης Του, ἀλλά καί γιά τούς Ἁγίους, τούς ὁποίους σέ κάθε γενιά καί τόπο ἀναδεικνύει γιά τήν πνευματική μας φροντίδα καί θεραπεία καί ἐν τέλει τη σωτηρία μας. Πέρα ἀπό τήν εὐγνωμοσύνη μας ὅμως, ἄς ἐντείνουμε τήν προσοχή μας στις αἱρέσεις,τήν πνευματική αὐτή λέπρα, πού καιροφυλακτεῖ γιά νά πλήξει τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ καί νά ὁδηγήσει τούς ἀνθρώπους στήν ἀπώλεια.

Σέ κάθε θεία Λειτουργία ἡ Ἐκκλησία, δηλαδή ὅλοι ὅσοι ἀποτελοῦμε τό Σωμα τοῦ Χριστοῦ προσεχόμαστε «ὑπερ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως», ἐννοώντας ἀκριβῶς τήν ἐπιστροφή ὅσων πλανήθηκαν ἀπό τίς αἱρέσεις, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Μέγας Βασίλειος στήν Ἁγία ἀναφορά Του.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες κάθε ἐποχῆς, ὁριοθετοῦν καί διακηρύττουν τήν Ὀρθόδοξη πίστη, συμβάλλοντας καθοριστικά στή θεραπεία τῶν αἱρέσεων, ἄν ὁ ἄνθρωπος βέβαια θέλει νά σωθεῖ καί ἀξιοποιήσει μέ εὐγνωμοσύνη τη θεία αὐτή δωρεά. Γιά νά ἐκτιμήσουμε δέ, αὐτή τήν θεία δωρεά, ἄς γνωρίζουμε ὅτι ὁ ἀγῶνας τῶν Ἁγίων Πατέρων λαμβάνει διαστάσεις καί χαρακτῆρα Σταυροῦ. Σέ πολλές περιπτώσεις τούς κόστιζε τη ζωή τους ὁλόκληρη. «Γλυκό ψωμί δέν ἔφαγαν», σχεδόν ποτέ, ὅπως χαρακτηριστικά λέει ὁ λαός, θυσιάζοντας τά πάντα γιά τήν ἀγάπη καί τήν δόξα τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος, 16 ἀπό τά 46 χρόνια τῆς Πατριαρχείας του τά πέρασε στήν ἐξορία χωρίς νά σταματήσει νά μάχεται ὑπέρ τῆς Ἀληθείας καί ἐναντίον τῆς αἱρέσεως. Ἀναγκάστηκε νά διαμένει ἀκόμη καί σέ τάφους γιά νά διασώζεται ἀπό τήν ἐχθρική διάθεση καί τή μανία τῶν αἱρετικῶν καί ἔλεγε πάντα μέ αἰσιοδοξία: «Νεφύδριον ἐστίν καί θάττον παρελεύσεται» δηλ. Σύννεφο εἶναι, ποῦ φέρνει βροχή καί γρήγορα θά περάσει, ἀρδεύοντας ἔτσι τή ζωή του μέ τήν ἐλπίδα τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς! Γιά αὐτό ἡ Ἐκκλησία μας τόν ὀνόμασε «Μέγα» κιὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος τόν ἐγκωμίασε ταυτίζοντας τόν μέ τήν ἀρετή, λέγοντας: «Ἐπαινώντας τόν Ἀθανάσιο, θά ἐπαινέσω τήν ἀρετή. Γιατί Ἀθανάσιος καί ἀρετή εἶναι τό ἴδιο πράγμα. Ὅταν ἀναφέρομαι σ’ αὐτόν, τήν ἀρετή ἐπαινῶ.»

Ὁ Ἅγιος Κύριλλος πάλι,ἀφοῦ πατριάρχευσε γιὰ 32 περίπου χρόνια, ἀποκλήθηκε γιά τούς ἀγῶνες καί τήν ὑπομονή του, ὡς«σφραγῖδα τῶν Πατέρων».

Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή καί τίς πρεσβεῖες τῶν δύο μεγάλων Ἁγίων μας καί κυρίως ἄς ἀποκτήσωμε εὐγνώμονα καρδίαν πρός τόν Κύριο«κατά πάντα καί διά πάντα».Ἀμήν.

Εκτύπωση Email

ΤΡΙΕΤΕΣ ΙΕΡΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ Α΄ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Συντάχθηκε στις 08 Ιανουαρίου 2026.

Τήν Κυριακή μετά τά Φῶτα 11 Ἰανουαρίου 2026 στόν Ἱ. Ν. Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Χώρας θά τελεσθεῖ Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία, Ἱερουργοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. Εὐσεβίου, μετά τό πέρας τῆς ὁποίας θά λάβει χώρα τό τριετές ἱερό Μνημόσυνο τοῦ μακαριστοῦ Πατριάρχου πρ. Ἱεροσολύμων Εἰρηναίου.

Ἀκολούθως ὁ σεπτός μας Ποιμενάρχης θά μεταβεῖ στήν Ἱ. Μ. Τιμίου Σταυροῦ ὅπου θά τελέσει Ἐπιμνημόσυνο Τρισάγιο ἐπί τοῦ τάφου τοῦ Μακαριστοῦ Πατριάρχου Εἰρηναίου.

Εκτύπωση Email

Κυριακή μετά τά Φῶτα - 11 Ἰανουαρίου 2026

Συντάχθηκε στις 07 Ιανουαρίου 2026.

«ΧΡΙΣΤΟΣ: Ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ»

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ σημερινή Κυριακή εἶναι στόν ἀπόηχο τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων ἤ Φώτων. Ἡ ἑορτή αὐτή ὀνομάζεται Θεοφάνεια, διότι ἔχουμε φανέρωση τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ καί Φῶτα, διότι φωτίσθηκε ὁ κόσμος μέ τό βάπτισμα τοῦ Κυρίου.

Καί ἀφοῦ εἴμαστε χρονικά μετά τό Βάπτισμα τοῦ Κυρίου εἶναι εὐκαιρία σήμερα νά ὁμιλήσουμε σχετικά μέ τά ὅσα ἔγιναν ἀμέσως μετά, σύμφωνα καί μέ τό χθεσινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα πρός τιμήν τοῦ τιμίου ἐνδόξου Προφήτου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, τά ὁποῖα εἶναι ἐξόχως σημαντικά.

Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης λοιπόν, ἐνῶ δέν ἀναφέρεται στό βάπτισμα τοῦ Κυρίου, ἐντούτοις μᾶς δίνει κάποιες πληροφορίες, τίς ὁποῖες ἄκουσε ὁ Ἴδιος προσωπικά, ἀπό τό εὐλογημένο στόμα τοῦ Τιμίου Προδρόμου στήν ἔρημο.

Στό πρῶτο κεφάλαιο τοῦ Εὐαγγελίου του, ἀφοῦ ἀναφερθεῖ στήν προσωπικότητα τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ἀκολούθως στούς στίχους 29-41 περιγράφει τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἀκολούθησαν τόν Κύριο. Γράφει λοιπόν, πώς μετά τό βάπτισμα τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος εἶδε τόν Χριστό νά ἔρχεται πάλι πρός αὐτόν καί ἀναφώνησε: «Αὐτός εἶναι ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ, πού σηκώνει ἐπάνω του ὅλη τήν ἁμαρτία τοῦ κόσμου»(Ἰωάν. α΄29) Τό ἴδιο ἀκριβῶς συνέβη καί τήν ἑπομένη ἡμέρα, ὅπου πάλι ὅταν ὁ Χριστός πέρασε κοντά ἀπό τόν Ἰωάννη, ἐκεῖνος Τόν ὑπέδειξε μέ τό χέρι του καί πάλι εἶπε: «αὐτός εἶναι ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ» (Ἰωάν. α΄36). Αὐτή ἡ διπλή ἀναφορά ἀπετέλεσε καί τήν ἀφορμή, ὥστε ὁ Ἰωάννης μαζί μέ τόν Ἀνδρέα, πού ἦταν μαθητές τοῦ Τιμίου Προδρόμου, νά ἀκολουθήσουν πλέον τόν Χριστό.

Ἴσως ὅμως διερωτηθεῖ κάποιος: Γιατί ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἀποκάλεσε τόν Χριστό, ὡς Ἀμνό τοῦ Θεοῦ;

Ὁ Τίμιος Πρόδρομος κατακλείει τήν σειρά τῶν Προφητῶν. Συγκεφαλαιώνει τήν προφητική τους διδασκαλία καί ἀποτελεῖ τόν τελευταῖο προφήτη, ὅπως καί ὁ Κύριός μας εἶπε: «Ὅλοι οἱ Προφῆτες καί ὁ νόμος ὡς τόν Ἰωάννη προφήτευσαν» (Ματθ. ια΄13).

Ὁ Τίμιος Πρόδρομος λοιπόν ὀνομάζει τόν Χριστό «Ἀμνό τοῦ Θεοῦ», ἐπειδή ἔτσι Τόν ὀνομάζει ὁ Προφήτης Ἠσαΐας, ὅταν ἀναφέρεται στή σταυρική Του θυσία, τήν ὁποία ὑπέστη ἀδιαμαρτύρητα καί μέ τή θέλησή του γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου.

Στό κεφ. 53 τοῦ βιβλίου τοῦ Ἠσαΐα καί στόν στίχο 7, λέει χαρακτηριστικά: «ὡς πρόβατον ὁδηγήθηκε στή σφαγή καί ὡς ἀμνός ἔναντι ἐκείνου, που τόν θυσιάζει ἄφωνος, ἔτσι ἀκριβῶς χωρίς νά ἀνοίγει τό στόμα του», χωρίς δηλαδή νά διαμαρτύρεται. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πώς ὁ Τίμιος Πρόδρομος σέ αὐτό τό σημεῖο κάνει τήν σύνδεση τῆς προφητείας τοῦ Ἠσαΐα μέ τήν παρουσία τοῦ προφητευόμενου Χριστοῦ. Μάλιστα δέν ἐπαληθεύει ἁπλά τήν προφητεία, πού εἰπώθηκε 800 χρόνια πρίν, ἀλλά κι ἐκεῖνος μέ τή σειρά του προφητεύει, τί ἔμελλε νά συμβεῖ τρία χρόνια μετά, μέ τή σταύρωση τοῦ Χριστοῦ. Διότι ὁ Χριστός, ὄντας ὁ μόνος ἀναμάρτητος, πῆρε ἐπάνω του τήν ἁμαρτία τοῦ κόσμου καί τήν κάρφωσε στόν Σταυρό. Ἐξουδετέρωσε μέ τή σταύρωσή Του τή δύναμη τοῦ διαβόλου καί τήν δυναμική τῆς ἁμαρτίας, δίνοντας στόν κάθε ἄνθρωπο τή δυνατότητα τῆς σωτηρίας του, ἐπί τῇ βάσει πάντοτε τῆς ἐλεύθερης ἐπιλογῆς του, ἄν θέλει δηλαδή νά σωθεῖ.

Ἡ ὀνομασία «Ἀμνός» γιά τόν Χριστό ἀπηχεῖ ἤδη ἀπό τό πρῶτο πάσχα πού γιόρτασαν οἱ Ἑβραῖοι φεύγοντας ἀπό τήν Αἴγυπτο γιά τήν γῆ τῆς Ἐπαγγελίας. Ὅλη ἡ διήγηση στό κεφάλαιο 12 τοῦ βιβλίου τῆς Ἐξόδου στήν Παλαιά Διαθήκη, εἶναι μιά συμβολική ἀναφορά στήν θυσία τοῦ Χριστοῦ γιά τή σωτηρία μας. Ἡ θυσία τοῦ ἀμνοῦ ἀπό τούς Ἑβραίους γιά τόν ἑορτασμό τοῦ Πάσχα, πού σημαίνει τήν διάβαση, τό πέρασμα ἀπό τήν δουλεία τῆς Αἰγύπτου στή ἐλευθερία τῆς γῆς τῆς Ἐπαγγελίας, ἀποτελεῖ τήν προτύπωση τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ, πού μᾶς ἐλευθέρωσε ἀπό τή δουλεία τοῦ διαβόλου.

Γιά τόν λόγο αὐτό καί στό δικό μας Πάσχα ἑορτάζουμε τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, μέ τήν ὁποία μᾶς διεβίβασε ἀπό τήν δουλεία τοῦ διαβόλου καί τῆς ἁμαρτίας στήν ἐλεύθερη ἐν Χριστῷ ζωή. Ἡ Ἀνάσταση ὅμως ἔρχεται μετά τήν σταύρωσή Του, κατά τήν ὁποία ἐνθυμούμαστε, τήν θυσία Του ὡς Ἀμνοῦ, γιά τήν σωτηρία μας. Ἐξ αὐτοῦ συνηθίζουμε στό πασχαλινό τραπέζι νά ἔχουμε, ὡς ἔδεσμα, συνήθως τό ἀρνί.

Τήν ὀνομασία «Ἀμνός» ὅμως τήν ἐπαλήθευσε καί ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος, ἄμεσα καί ἔμμεσα. Ἐμμεσα διότι δύο φορές ἔδωσε τή δυνατότητα στόν Τίμιο Πρόδρομο νά τόν ἀποκαλέσει ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων Ἀμνό τοῦ Θεοῦ, χωρίς νά τό ἀλλάξει. Ἄμεσα διότι στό κεφ. 5 τῆς Ἀποκάλυψης τοῦ Ἰωάννου, ὁ Ἴδιος ἐμφανίζεται ὡς ἐσφαγμένον Ἀρνίον, δηλαδή ὡς ἀρνί, πού ἐνῶ εἶναι σφαγμένο καί τρέχουν τά αἵματα ἀπό τόν λαιμό του, ἐντούτοις αὐτό ὄχι μόνο ζεῖ, ἀλλά καί θριαμβεύει. Ἀκριβῶς ἔτσι καί ὁ Χριστός, ἐνῶ σφαγιάστηκε πάνω στόν Σταυρό, ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, ζεῖ ὡς ὁ ἀρχηγός τῆς Ζωῆς, θριάμβευσε καί θριαμβεύει, διατηρώντας ἐμφανῆ τά σύμβολά τοῦ πάθους Του, φανερές δηλαδή τίς πληγές Του, τήν λογχευμένη πλευρά Του καί τίς τρῦπες ἀπό τά καρφιά στά ἄχραντα χέρια καί τά πόδια Του.

Ἡ Ἐκκλησία μας στάθηκε μέ μεγάλη εὐλάβεια σέ αὐτήν τήν ὀνομασία Ἀμνός καί τοῦτο φαίνεται σέ τρεῖς περιπτώσεις.

Πρῶτον ἀρκεῖ νά σκεφθοῦμε, πώς ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας ὡς Ἀμνό ὀνομάζει τό τετράγωνο τμῆμα τοῦ ἄρτου, πού τοποθετεῖται πάνω στό ἅγιο Δισκάριο γιά νά μεταβληθεῖ στή διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας σέ σῶμα Χριστοῦ. Μάλιστα δέ, ὅταν ὁ Ἱερέας στή διάρκεια τῆς ἁγίας Προσκομιδῆς ἐξάγει ἀπό τό πρόσφορο αὐτό τό τετράγωνο τμῆμα, πού ἔχει τήν ἐπιγραφή ΙΣ ΧΣ ΝΙ ΚΑ, λέει ἀκριβῶς τά ἴδια λόγια τοῦ Προφήτη Ἠσαΐα, ὅπως τά προαναφέραμε καί ὀνομάζει τόν ἄρτο Ἀμνό, ὅπως ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἀπεκάλεσε τόν Χριστό.

Ἀκολούθως στήν Δοξολογία πού ψάλλεται στό τέλος τοῦ Ὄρθρου καί πρίν ξεκινήσει ἡ θεία Λειτουργία, ἐκεῖ ψάλλουμε: «Κύριε ὁ Θεός, ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ, Ὁ Υἱός τοῦ Πατρός, ὁ αἵρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμο, ἐλέησον ἡμᾶς ὁ αἵρων τάς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου»

Καί τέλος στό εἰκονοστάσιο τῶν ἱερῶν Ναῶν μας, τό τέμπλο, ὅπως τό ἀποκαλοῦμε, πάντοτε δίπλα στήν δεσποτική εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, ὑπάρχει ἡ εἰκόνα τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ἐπειδή ἐκεῖνος κατά τό ἐγκώμιο τοῦ Κυρίου εἶναι ὁ μεγαλύτερος καί σπουδαιότερος ἄνδρας πού γεννήθηκε ποτέ ἀπό γυναῖκα, ἀλλά καί γιά νά μᾶς δείχνει πάντοτε τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, τόν Ἀμνό τοῦ Θεοῦ, πού σήκωσε πάνω Του τίς ἁμαρτίες μας, τίς κάρφωσε στόν σταυρό καί μᾶς ἐλευθέρωσε ἀπό τόν διάβολο.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ὁ Προφήτης Ἠσαϊας διακηρύσσει ἐπίσης τόν Χριστό, ὡς τό μέγα Φῶς, τό Ὁποῖο φώτισε τήν μέχρι τότε σκοτεινή ζωή τῶν ἀνθρώπων. Θά εἴμαστε ἀναπολόγητοι, ἄν ἀδιαφορήσουμε γιά τήν θυσία τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου μας καί τήν δωρεά τοῦ φωτισμοῦ πρός ὅλους ἀνεξαιρέτως μέ σκοπό τή σωτηρία μας!

Ἄς φροντίσουμε κατά τό νέο ἔτος νά ἀνασυγκροτήσουμε τήν πνευματική μας ζωή καί νά νά ἀναβαθμίσουμε τούς θεοφιλεῖς ἀγῶνες μας, μέ εὐγνωμοσύνη γιά ὅλα ὅσα ὁ Κύριος ἀπό τήν πολλή Του ἀγάπη, καταδέχθηκε νά κάνει γιά χάρη μας! Ἀμήν.

Εκτύπωση Email