ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σάμου καί Ἰκαρίας κ.κ. ΕΥΣΕΒΙΟΥ ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχᾳ 2026

Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί Ἀδελφοί,

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ κατά τή διδασκαλία τῆςἘκκλησίας δεν ἀποτελεῖ μόνο κάποιο βιογραφικό στοιχεῖο τῆς ζωῆς τοῦ Θεανθρώπου· ἀποτελεῖ γεγονός πού ἀνοίγει νέα ἐντελῶς προοπτική στό ἀνθρώπινο γένος. Βιώνεται μέσα στην Εκκλησία ὡς ἕνα γεγονός πού ἔρχεται νά φανερώσει την ἀλήθεια στον ὑποδουλωμένο στά ψεύτικα εἴδωλα κόσμο· νά φέρει τό φῶς στόν σκοτισμένο ἄνθρωπο· νά δώσει χάρη στήν καταδικασμένη στόν θάνατο ἀνθρωπότητα.

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας εἶναι τό μεγαλύτερο γεγονός στήν ἀνθρώπινη ἱστορία. Εἶναι ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐναντίον τοῦ θανάτου. Τό θεμέλιο πάνω στό ὁποῖο στηρίζεται ὁλόκληρη ἡ Ἐκκλησία. «Εἰ Χριστός οὐκἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν», ὅπως γράφει ὁ ἀπόστολος Παύλος (Α΄ Κορινθ. ιε΄, 17).

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου εἶναι ἱστορικό γεγονός πού διαδραματίστηκε σε συγκεκριμένο τόπο καί χρόνο, κι αὐτό ἰδιαίτερα τονίζεται ἀπό τούς ίερούς Εὐαγγελιστές. Ὅμως ἐξακολουθεῖ νά παραμένει και ἕνα μυστήριο. Μέγα μυστήριο πού βιώνεται ἀπό ἑκατομμύρια πιστῶν Χριστιανῶν σε Ἀνατολή καί Δύση, Βορρᾶ καί Νότο. Ὁλόκληρη ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας εἶναι μιά δυνατή μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως. Μιά γνήσια μαρτυρία πού προσφέρεται δυναμικά ἀπό τούς Ἁγίους Ἀποστόλους και τίς Μυροφόρες, πού ἦταν αὐτόπτες και αὐτήκοοι μάρτυρες καί φθάνει μέχρι τούς σημερινούς πιστούς.

«Παρέστησεν ἑαυτόν ζῶντα μετά τό παθεῖν αὐτόν ἐν πολλοῖς τεκμηρίοις...». Δηλαδή μέ πολλές ἀποδείξεις βεβαίωσε ὁ Κύριος τούς μαθητάς και ἀποστόλους Του, για την Ἀνάστασή Του. Φανερώθηκε πολλές φορές σε διάστημα ἡμερῶν καί μίλησε και ἔφαγε μαζί τους. Ἔτσι οἱ Ἀπόστολοι τοῦ Κυρίου μας εἶχαν ἀπόλυτη βεβαιότητα γι' αὐτά πού κήρυτταν.

Οἱ μάρτυρες για τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἦταν τό κύριο ἔργο τῶν Ἀποστόλων. Μετά τήν Πεντηκοστή πού ἔλαβαν τή χάρη καί τήν δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἄρχισαν νά κηρύττουν μέ θάρρος γιά τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας. Μέ παρρησία βεβαιώνουν τούς πάντας «ὅτι ἠγέρθη ὁ Κύριος ὄντως» (Λουκ. κδ΄ 34). Ὁ ἀπόστολος Πέτρος δέν διστάζει νά κηρύξει τήν Ἀνάσταση μπροστά σέ χιλιάδες Ἑβραίους, πού ἀνάμεσά τους ἦταν καί σταυρωτές τοῦ Χριστοῦ. Τό θαυμάσιο κήρυγμά του εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά πιστέψουν τρεῖς χιλιάδες ἀκροατές. Το ἴδιο καί ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης βροντοφωνεῖ καί δίνει ἐπίσημη μαρτυρία μέ τά θεόπνεστα λόγια του: «...ὅ ἀκηκόαμεν, ὅ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὅ ἐθεασάμεθα και αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν... ἀπαγγέλομεν ὑμῖν» (Α΄ Ἰωαν. α΄ 1-3).

Οἱ Μυροφόρες, ἄν καί φαινομενικά ἀδύναμες, ἀπροστάτευτες καί φοβισμένες, ἐντούτοις μέ τήν χάρη τοῦ Ἀναστάντος Κυρίουἔχυσαν στήν οἰκουμένη τό μύρο τοῦ μηνύματος ὅτι «Ἀνέστη ὁ Κύριος ὄντως». Σφραγίδα δέ τῆς Ἀναστάσεως τό αἷμα τῶν Μαρτύρων, τά δάκρυα καί οἱ ἱδρῶτες τῶν Ἀσκητῶν, τά διά χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κείμενα τῶν ἀποφάσεων τῶν Ἁγίων Ἐπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων «ὅτι ἀνέστη ὁ Κύριος» «τῆ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατά τάς Γραφάς». Τά χαριτόβρυτα λείψανα τῶν Ἁγίων μας προάγγελος τῆς κοινῆς Ἀναστάσεως. Οἱ ἱερές Εἰκόνες ἔκφραση τῆς ἀνορθώσεως τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου, οἱ βυζαντινοί ὕμνοι ἐκδήλωση τῆς οὐράνιας ἀγγελικῆς ὑμνωδίας. Πολλοί οἱ μάρτυρες τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ καί βέβαια ὁ λευκοφορεμένος Ἄγγελος ἡ ἐπιβεβαίωση τοῦ οὐρανοῦ στις Μυροφόρες σύμφωνα μέ τούς Εὐαγγελιστές καί τήν Θεοτόκο κατά τήν παράδοση, καθώς ψάλλουμε: «Ὁ ἄγγελος ἐβόα τῇ Κεχαριτωμένη, Ἁγνή Παρθένε, χαῖρε, και πάλιν ἐρῷ, χαῖρε· ὁ σός Υἱός ἀνέστη τριήμερος ἐκ τάφου».

Ἀγαπητοί μου,

Για μᾶς πού πιστεύουμε στήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας καί ζοῦμε αἰῶνες μετά τούς Ἀποστόλους, ἡ Ἀνάσταση εἶναι ζωντανή πραγματικότητα. Εἶναι καθημερινή παρουσία στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας καί στήν προσωπική ζωή μας. Τήν βλέπουμε, τήν ζοῦμε μέσα σέ κάθε θεία Λειτουργία. Ζοῦμε «ἐν Χριστῷ» και ὁ Ἀναστημένος Χριστός κάνει ψηλαφητή τήν παρουσία Του μέσα μας. Ἔτσι μποροῦμε καί μεῖς νά δίνουμε μέ θάρρος τήν μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ παντοῦ καί πάντοτε.

Το Ἅγιο Φῶς πού ἀνάβει και θα ἀνάβει στό Ζωοδόχο Τάφο τοῦ Χριστοῦ μας, ἀποτελεῖ καί σήμερα μιά ἀτράνταχτη ἀπόδειξη τοῦ μέγιστου γεγονότος τῶν αἰώνων, ἀπόδειξη τῆς ἀδυναμίας τῶν κενῶν ἄθεων ἰδεολογιῶν ἐνώπιον τῆς Ζωοπαρόχου δυνάμεως τοῦ Κενοῦ Τάφου. Ἡ δέ εἰρήνη ἡ ἐκπηγάσασα ἐκ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος νά ἐπικρατήσει καί νά ἀποβεῖ πραγματικότητα σέ ὁλόκληρο τόν κόσμο.

Ἀγαπητοί μου,

 Ἐλάτε ὅλοι στον Ἀναστημένο Χριστό. Ἡ Ἀνάστασή Του μᾶς γεμίζει με φῶς, χάρη, ἐλπίδα, κυρίως ὅμως νοηματοδοτεῖ τήν ζωή μας.

Χριστός Ἀνέστη! Ἀληθῶς Ἀνέστη!

Ὁ Ἐπίσκοπός Σας

† Ὁ Σάμου καί Ἰκαρίας Εὐσέβιος

Εκτύπωση Email

Πατριαρχική Ἀπόδειξις ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2026

† Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ EΛΕΟΣ

ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

* * *

Τιμιώτατοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι καί εὐλογημένα τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Φθάσαντες ἐν νηστείᾳ, προσευχῇ καί κατανύξει τήν λαμπροφόρον καί πανέορ-τον ἡμέραν τοῦ Ἁγίου Πάσχα, ὑμνοῦμεν καί δοξάζομεν τήν κοσμοσωτήριον Ἔγερσιν τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία σηματοδοτεῖ τήν περιφανῆ νίκην τῆς ζωῆς ἐπί τοῦ θανάτου, καινοποιεῖ τήν κτίσιν πᾶσαν καί διανοίγει εἰς τόν ἄνθρωπον τήν ὁδόν τῆς θεώσεως κατά χάριν. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ διασώζει τήν πασχάλιον ἐμπειρίαν εἰς τήν λειτουργικήν ζωήν, εἰς τούς ἄθλους τῶν Ἁγίων καί τῶν Μαρτύρων τῆς πίστεως, εἰς τήν ἐσχατολογικήν ὁρμήν τοῦ μοναχισμοῦ, εἰς τήν ἐξαγγελίαν τοῦ Εὐαγγελίου «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς», εἰς τήν θεολογίαν καί τήν δοξολογικήν τέχνην, εἰς τήν καλήν μαρτυρίαν τῶν πιστῶν ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τόν πολιτισμόν τῆς ἀγάπης καί τῆς ἀλληλεγγύης, εἰς τήν ἀμετακίνητον βεβαιότητα ὅτι τό κακόν δέν ἔχει τόν τελευταῖον λόγον ἐν τῇ ἱστορίᾳ. 

Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου βιοῦται ὡς χριστοδώρητος ἐλευθερία, ἡ ὁποία ἐμπνέει, τροφοδοτεῖ καί ἐνισχύει τάς δημιουργικάς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, τόν ἀγῶνα τόν καλόν δι᾿ «ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα»[1], ὑπενθυμίζουσα εἰς πάντας ἡμᾶς ὅτι ἡ πορεία πρός τήν Ἀνάστασιν εἶναι ἀδιαρρήκτως συνδεδεμένη μέ τόν Σταυρόν. Ἡ σταυροαναστάσιμος εὐφροσύνη ἔσωζε τόν λαόν τοῦ Θεοῦ ἀπό ταυτίσεις μέ τό πνεῦμα τοῦ κόσμου τούτου, καί ἐν ταὐτῷ τόν προεφύλαττεν ἀπό τήν ἄγονον κλειστότητα καί μίαν πνευματικότητα ἄνευ δυναμισμοῦ καί ἐλπιδοφόρου πνοῆς. Ἡ ζωή τῶν πιστῶν, ἐν Χριστῷ σταυρωθέντι καί ἀναστάντι δι᾿ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους, ἀκυρώνει καί σήμερον ὅλα τά ἀνοίκεια ἀφηγήματα περί τοῦ χριστιανικοῦ ἤθους ὡς «ἠθικῆς τῶν ἀδυνάτων», τῆς δῆθεν ἐκπροσωπουμένης ὑπό τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς συγχωρητικότητος, τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης, τοῦ ἀσκητισμοῦ, τοῦ Κυριακοῦ «ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ»[2] καί ἄλλων ἀρχῶν καί στάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τόν πυρῆνα τῆς ταυτότητός μας. Οὐδέν ἀναληθέστερον αὐτῆς τῆς προσεγγίσεως τοῦ ἤθους τῆς Χριστιανοσύνης, τῆς «οὐ ζητούσης τὰ ἑαυτῆς» θυσιαστικῆς ἀγάπης, τῆς συνυφασμένης μέ γενναιότητα, θάρρος καί ὑπαρκτικήν αὐθεντικότητα. Τό Πάσχα εἶναι  ὕμνος εἰς αὐτήν τήν ἐλευθερίαν, τήν «δι᾿ ἀγάπης ἐνεργουμένην»[3] πίστιν, ἡ ὁποία δέν εἶναι ἰδικόν μας κατόρθωμα, ἀλλά χάρις καί ἄνωθεν δωρεά καί βιοῦται εἰς τά ἅγια μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί εἰς τό «μυστήριον» τῆς διακονίας τοῦ πλησίον. Ὄντως, «ἡ εἰς Θεὸν ἀγάπη, τοῦ εἰς ἄνθρωπον μίσους παντελῶς οὐκ ἀνέχεται»[4].   

Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, τό «ἅλας τῆς γῆς», τό «φῶς τοῦ κόσμου», ἡ πόλις, «ἡ ἐπάνω ὄρους κειμένη», ὁ λύχνος, ὁ «ἐπὶ τῆν λυχνίαν»[5], δίδει ἐμπράκτως ἐν τῷ κόσμῳ ἐνώπιον τῶν σημείων τῶν καιρῶν τήν μαρτυρίαν περί τῆς ἐλθούσης χάριτος καί «τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος»[6]. Ὁ λόγος τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως ἠχεῖ σήμερον ὡς Εὐαγγέλιον εἰρήνης, καταλλαγῆς καί δικαιοσύνης. Ὁ πόλεμος, τό μῖσος καί ἡ ἀδικία ἀντιστρατεύονται τάς θεμελιώδεις χριστιανικάς ἀρχάς, διά τήν πραγμάτωσιν καί ἑδραίωσιν τῶν ὁποίων προσεύχεται καί ἐργάζεται καθ᾿ ἡμέραν ὁ λαός τοῦ Θεοῦ. Ἐν τῷ φωτί τῆς Ἁναστάσεως, δεόμεθα τοῦ Κυρίου ὑπέρ τῶν θυμάτων τῆς πολεμικῆς βίας, τῶν ὀρφανῶν, τῶν θρηνουσῶν τά τέκνα των μητέρων, ὑπέρ πάντων ὅσων φέρουν εἰς τό σῶμα καί τήν ψυχήν των τά ἐνεργήματα τῆς ἀνθρωπίνης σκληρότητος καί ἀναλγησίας. Τό «Χριστὸς Ἀνέστη» εἶναι ἄρνησις καί καταδίκη τῆς βίας καί τοῦ φόβου καί πρόσκλησις εἰς βίον εἰρηνικόν. Ὁ πόλεμος παράγει ὀδυρμόν καί θάνατον· ἡ Ἀνάστασις νικᾷ τόν θάνατον καί χαρίζεται ἀφθαρσίαν. 

Ἐνώπιον τῶν καθημερινῶν εἰκόνων τῆς βαρβαρότητος τοῦ πολέμου, ἡ Ἐκκλησία διακηρύσσει γεγονυίᾳ τῇ φωνῇ τήν ἱερότητα τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου τοῦ κάθε συγκεκριμένου ἀνθρώπου ὅπου γῆς, καί τό χρέος τοῦ ἀπολύτου σεβασμοῦ της, καί καλεῖ ὅπως «γνωρίσωμεν ἡμῶν τὸ ἀξίωμα, τιμήσωμεν τὸ ἀρχέτυπον, γνῶμεν τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν καὶ ὑπὲρ τίνος Χριστὸς ἀπέθανε»[7]. Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου εἶναι ἀποκατάστασις τοῦ ἀνθρώπου εἰς τήν προαιώνιον κλίσιν του. Ὡς «ἀπαρχὴ ἄλλης βιοτῆς αἰωνίου» θεραπεύει τάς ἀλλοτριωτικάς σχέσεις καί ἐγκαθιδρύει τήν εἰρήνην «τὴν ὑπερέχουσαν πάντα νοῦν»[8], ἡ ὁποία ἐμπερικλείει τήν ἐγκόσμιον καταλλαγήν καί εἰρήνευσιν. 

Θεοκινήτως ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τήν συμπλήρωσιν δεκαετίας ἀπό τῆς συγκλήσεως τῆς ὁποίας τιμῶμεν ἐφέτος, ὑπεγράμμισε τό καθῆκον τῆς Ἐκκλησίας «νά ἐπικροτῇ πᾶν ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ πράγματι τήν εἰρήνην (Ρωμ. ιδ’, 9) καί ἀνοίγει τήν ὁδόν πρός τήν δικαιοσύνην, τήν ἀδελφοσύνην, τήν ἀληθῆ ἐλευθερίαν καί τήν ἀμοιβαίαν ἀγάπην μεταξύ ὅλων τῶν τέκνων τοῦ ἑνός οὐρανίου Πατρός, ὡς καί μεταξύ ὅλων τῶν λαῶν τῶν ἀποτελούντων τήν ἑνιαίαν ἀνθρωπίνην οἰκογένειαν»[9].

Τό Ἅγιον Πάσχα εἶναι ὁλόκληρος ὁ πνευματικός πολιτισμός μας, ὁ πυρήν τῆς εὐσεβείας μας. Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου εἶναι καί ἡ ἰδική μας Ἀνάστασις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προτύπωσις δέ καί πρόγευσις τῆς «κοινῆς τῶν ἀνθρώπων ἀναστάσεως» καί τῆς ἀνακαινίσεως ὁλοκλήρου τῆς δημιουργίας. Κατηυγασμένοι ὑπό τοῦ ὑπερλάμπρου φωτός τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ καί δοξάζοντες ἐν ψαλμοῖς καί ὕμνοις καί ᾠδαῖς πνευματικαῖς τό ὑπεράγιον ὄνομα Αὐτοῦ, τοῦ Ἄρχοντος τῆς εἰρήνης, τοῦ ὄντος μεθ᾿ ἡμῶν «πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος»[10], εὐχόμεθα «Καλήν Ἀνάστασιν», πλήρη θείων δωρημάτων ὁλόκληρον τήν πασχάλιον περίοδον καί πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς ὑμῶν, ἀναφωνοῦντες τό κοσμοχαρμόσυνον «Χριστὸς Ἀνέστη! Ἀληθῶς Ἀνέστη ὁ Κύριος!» 

Φανάριον, Ἅγιον Πάσχα ,βκς´

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίος

διάπυρος πρός Χριστόν Ἀναστάντα

εὐχέτης πάντων ὑμῶν.

__________

1. Φιλιπ. δ’ 8.

2. Ματθ. ε’, 39.

3. Γαλ. ε’, 6.

4. Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, Κεφάλαια περὶ ἀγάπης, PG 90, 964.

5. Ματθ. ε’, 13-15.

6. Α’ Πέτρ. γ’, 15.

7. Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Λόγος Α’, Εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα καὶ εἰς τὴν βραδυτῆτα, PG 35, 397.

8. Φιλιπ. δ’, 7.

9. Ἡ ἀποστολή τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εἰς τόν σύγχρονον κόσμον, Γ’, 5.

10. Ματθ. κη’, 20.

Εκτύπωση Email

Πατριαρχικὴ καὶ Συνοδικὴ Ἐγκύκλιος ἐπὶ τῷ ἑορτασμῷ τῆς 1400ῆς ἐπετείου τῆς ὀρθοστάδην ψαλμῳδήσεως τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου

Πατριαρχικὴ καὶ Συνοδικὴ Ἐγκύκλιος ἀπολυθεῖσα ἐπὶ τῷ ἑορτασμῷ τῆς 1400ῆς ἐπετείου τῆς ὀρθοστάδην ψαλμῳδήσεως τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου διὰ τὴν διάσωσιν τῆς Βασιλευούσης ἐκ τῆς πολιορκίας τῶν Ἀβάρων καὶ τῶν Περσῶν.

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ

+ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΧΑΡΙΝ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ ΠΑΡΑ ΘΕΟΥ

***

«Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τὰ νικητήρια, ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν, εὐχαριστήρια ἀναγράφω Σοι ἡ Πόλις Σου, Θεοτόκε!»

Ἐφέτος συμπληροῦνται χίλια τετρακόσια ἔτη ἀφ’ ὅτου, εἰς τιμὴν τῆς Θεοτόκου, ἐψάλη ἐπισήμως ἐπ’ ἐκκλησίας, καὶ μάλιστα ὀρθίων ἱσταμένων πάντων τῶν πιστῶν, τὸ σήμερον παγκοίνως γνωστὸν ὡς ὁ «Ἀκάθιστος Ὕμνος» Κοντάκιον, ποίημα ὑψήγορον καὶ διθυραμβικόν, ἀναφερόμενον, ἱστορικῶς καὶ θεολογικῶς, μὲ μοναδικὸν πλοῦτον καλλιε-πείας, εἰς τὴν Ἔνσαρκον Θείαν Οἰκονομίαν καὶ τὴν εἰς αὐτὴν μοναδικὴν συμβολὴν τῆς Παναχράντου Θεομήτορος.

Οἱ προσευχόμενοι πιστοὶ διὰ τοῦ Κοντακίου τούτου χαιρετίζουν εὐσεβῶς τὴν Παναγίαν μὲ ἀλλεπαλλήλους ἐπαναλήψεις τῆς πρώτης πρὸς τὴν Κεχαριτωμένην προσφωνήσεως τοῦ εὐαγγελιζομένου τὴν χάριν καὶ τὴν χαρὰν Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, τῆς λέξεως «Χαῖρε», δι᾽ ἧς φανεροῦται τὸ «ἀπ᾽ αἰῶνος μυστήριον» καὶ συγκροτεῖται τῆς «σωτηρίας ἡμῶν τὸ κεφάλαιον». Ἡ εἰς τὸν Ὕμνον τοῦτον ἐπανάληψις τοῦ «Χαῖρε» ἐπὶ ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρας φορὰς πρὸς τὴν Παμμακάριστον Παρθένον, ἔχει προδήλως μυστικὴν ἔννοιαν. Παραπέμπει εἰς τὰς ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρας χιλιάδας τῶν ἁγνῶν ἐκείνων Ἁγίων τῆς Ἀποκαλύψεως, τῶν ᾀδόντων ἐν κιθάρᾳ τὴν «καινὴν ᾠδὴν» ἐνώπιον τοῦ Θρόνου τοῦ Θεοῦ καὶ «ἀκολουθούντων τῷ Ἀρνίῳ ὅπου ἂν ὑπάγῃ»[1]. Ἁγνεύων ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ κατά τε τὸ ἦθος καὶ τὸ δόγμα, ἀφωσιωμένος ἕως ἐσχάτου εἰς τὸν σαρκωθέντα Θεὸν Λόγον, καὶ ἡνωμένος ἀρρήκτως μετ’ Αὐτοῦ, ὑμνεῖ τὴν σωτηριώδη Θείαν Οἰκονομίαν καὶ ταυτοχρόνως χαιρετίζει ἐν ᾠδαῖς ᾀσμάτων μουσουργικῶν τὴν Ὑπερένδοξον Μητέρα τοῦ Κυρίου καὶ Μητέρα τῆς Ἐκκλησίας, τὴν κραταιὰν προστασίαν αὐτῆς καὶ τοῦ εὐσεβοῦς πληρώματός της!

Ἡ Εἰσαγωγὴ τοῦ Κοντακίου, τὸ Προοίμιόν του, ἦτο ἐξ ἀρχῆς τὸ γνωστὸν «Τὸ προσταχθὲν μυστικῶς λαβὼν ἐν γνώσει…», τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Θεοτόκου, ὅπερ φανεροῖ ὅτι ὁ ὅλος ὕμνος προσιδιάζει εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν ἑορτήν, τῆς ὁποίας καὶ σήμερον ἀκόμη ἡ ὅλη Ἀκολουθία τῶν «Χαιρετισμῶν» ἀποτελεῖ ὡραῖον καὶ καλλιανθῆ προεόρτιον καὶ μεθέορτον στέφανον. Ἐν τῇ πορείᾳ, καθιερώθη νέος εἰσαγωγικὸς ὕμνος, τὸ «Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τὰ νικητήρια», προκει-μένου νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐγνώμων τοῦ λαοῦ εὐχαριστία πρὸς Ἐκείνην, «δι’ ἧς ἐγείρονται τρόπαια», «δι’ ἧς ἐχθροὶ καταπίπτουσι!»

Ἡ σωτηρία τῆς Πόλεως καὶ τῆς ὅλης Αὐτοκρατορίας ἐκ τῆς δεινῆς ἐχθρικῆς ἐπιδρομῆς Ἀβάρων καὶ Περσῶν, ἀπουσιάζοντος τοῦ Αὐτοκράτορος Ἡρακλείου μετὰ τοῦ στρατοῦ, ἀγωνιζομένου μακρὰν διὰ τὴν ἐπανάκτησιν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, ἀπεδόθη δικαίως εἰς τὴν κραταιὰν προστασίαν καὶ βοήθειαν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, εἰς τὴν Ὁποίαν ὁ κτίτωρ Ἰσαπόστολος Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας εἶχεν εὐσεβάστως ἀφιερώσει τὴν Νέαν Ρώμην. Δεχομένη ἡ Θεομήτωρ τὴν ἀπὸ καρδίας ἀδιάλειπτον καὶ ἀγωνιώδη δέησιν κλήρου καὶ λαοῦ, ὄχι μόνον ἀνεπτέρωσε τὸ φρόνημα τῶν ὀλίγων ὑπερασπιστῶν, ἀλλὰ καὶ μέγα θαῦμα εἰργάσατο, τὴν διὰ συστροφῆς θυελλωδῶν ἀνέμων ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν τοῦ στόλου τῶν πολιορκητῶν, κατόπιν τῆς ὁποίας ἐκεῖνοι ἐτράπησαν εἰς ἄτακτον φυγὴν καὶ οὕτως ἐσώθη ἡ Πόλις. Ἀξιοχρέως, λοιπόν, «ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν», ἡ Θεοτοκούπολις ἀνέγραψε τὰ νικητήρια εἰς τὴν Παναγίαν, τὴν ὁποίαν ἔκτοτε ὠνόμασεν «Ὑπέρμαχον Στρατηγόν» της, καὶ ὡς τοιαύτην πάλιν καὶ πολλάκις τὴν ἐπεκαλέσθη κατὰ τὴν πολυκύμαντον τοῦ Γένους ἱστορίαν λαμβάνουσα ἑκάστοτε γλυκεῖαν πεῖραν τῆς ἀγάπης καὶ τῆς κραταιᾶς Σκέπης Της!

Ὁ ἱστορικὸς Ναὸς τῶν Βλαχερνῶν, ὅπου κατὰ παράδοσιν παλαιὰν ἐτελεῖτο ἑβδομαδιαίως ἱερὰ Ἀγρυπνία πρὸς τιμὴν τῆς Θεομήτορος, συχνάκις καὶ μὲ Αὐτοκρα-τορικὴν παρουσίαν, κατὰ τὴν νύκτα της 7ης Αὐγούστου 626, ἐδέχθη τὰ συρρεύσαντα πλή-θη τοῦ διασωθέντος θεόφρονος λαοῦ, ἐν συγκινήσει πολλῇ καὶ μετὰ δακρύων εὐγνωμοσύ-νης, «ἀπονέμοντα Αὐτῇ τὴν προσκύνησιν» καὶ ψάλλοντα τὸ Κοντάκιον μὲ τὸ νέον πλέον προοίμιον, ὡς ἐποφειλομένην εὐχαριστίαν καὶ χρεωστικὴν δοξολογίαν πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὴν «τὰ δευτερεῖα τῆς Τριάδος ἔχουσαν»[2], κατὰ τὴν μοῦσαν τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης, τὴν Ἐλευθερώτριαν καὶ Σώτειρα τῆς Πόλεως καὶ τοῦ ὅλου κράτους!

Ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης, ὁ «Ἀκάθιστος Ὕμνος», τὸ περίλαμπρον ἀριστοτέχνημα τοῦτο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ποιήσεως, ἀσύγκριτον μνημεῖον τοῦ ἕλληνος λόγου καὶ χρυσο-πλοκώτατον τέχνημα θεοπνεύστου Θεολογίας,  κατέστη ὁ πλέον δημοφιλὴς ὕμνος τῆς λειτουργικῆς ἡμῶν ζωῆς, ἐντρύφημα γλυκύτατον τῶν Χριστιανῶν. Ἔχει μεταφρασθῆ πρὸ πολλοῦ εἰς πολλὰς γλώσσας. Ἀρχιερεῖς καὶ Ἱερεῖς τὸν ραψῳδοῦν ἐν κατανύξει. Οἱ Μοναχοὶ τὸν ἀπαγγέλουν καθημερινῶς, οἱ δὲ πιστοὶ πολλάκις καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους. Θεολόγοι ἀναλύουν τὰς ὑψηλὰς δογματικάς του ἀναβάσεις. Φιλολογοῦντες καὶ λογοτεχνοῦντες καταδύονται εἰς τοὺς ὡραίους βυθοὺς τῆς ἐκφραστικῆς του κομψότητος καὶ τοῦ ποιητικοῦ του μεγαλείου. Ποιηταὶ καὶ ζωγράφοι ἐμπνέονται ἀπὸ τὰς φωτεινὰς λυρικάς του ἐκφράσεις. Ἁγιογράφοι ἱστοροῦν ὡραίας εἰκόνας ἐκ τῶν πολυπληθῶν τοῦ περιεχομένου του. Οἱ μύσται τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς τὸν ἐπενδύουν μὲ περίτεχνα ἱερὰ μελίσματα. Ἀλλὰ ὁ «Ἀκάθιστος Ὕμνος» πάντοτε εἶναι θεοπρεπὴς προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας! Φωνὴ τῆς εὐσεβούσης τῶν Χριστιανῶν καρδίας! Δοξολογία ἐν ταὐτῷ καὶ εὐχαριστία καὶ δέησις καὶ ἱκεσία πρὸς τὸν «δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ ἐνανθρωπήσαντα», καὶ παραλλήλως πρὸς τὴν ἔχουσαν Μητρικὴν πρὸς τὸν Θεὸν παρρησίαν καὶ πολλαχῶς καὶ πολυτρόπως πάντοτε τὴν κραταιὰν Αὐτῆς βοήθειαν καὶ σκέπην δαψιλεύουσαν εἰς τὸ εὐσεβὲς Γένος τῶν Ὀρθοδόξων.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος καλεῖ κάθε πιστὸν νὰ γρηγορῇ καὶ νὰ παραμένῃ ὀρθὸς καὶ εὐσταλής, ἐν ταπεινώσει καὶ προσευχῇ, ἐνώπιον τῶν μεγάλων προκλήσεων τῆς ἐποχῆς μας, εἰς τὰς δυστήνους ἡμέρας τῶν πολλῶν ἀναταράξεων καὶ πολεμικῶν συρράξεων, τὰς ὁποίας διέρχεται κατ’ αὐτὰς ἡ ἀνθρωπότης. Ἂς δεηθῶμεν ἐκτενῶς, ὅπως ἡ Μήτηρ τῆς «Εἰρήνης τοῦ Θεοῦ», φιλοτιμουμένη ἐκ τῆς ἀπὸ μέρους ὅλων τῶν πιστῶν καὶ ἐν κατανύξει καὶ εὐλαβείᾳ προσευχητικῆς ἀποδόσεως τοῦ «Ἀκαθίστου Ὕμνου» Της, ἐνεργήσῃ καὶ αὖθις ὡς «Ὑπέρμαχος Στρατηγὸς» παντὸς ἀδικουμένου καὶ κινδυνεύοντος, καὶ ὡς Σκέπη κραταιὰ τῶν ἀνὰ τὴν Οἰκουμένην τέκνων τῆς Ἐκκλησίας, βραβεύουσα εἰς τὸ ἀνθρώπινον γένος τὴν ἀληθῆ καὶ «πάντα νοῦν ὑπερέχουσαν»[3] Εἰρήνην τοῦ Υἱοῦ Της!

Ἐν ἔτει σωτηρίῳ ,βκς´, κατὰ μῆνα Μάρτιον (κζ´)

Ἐπινεμήσεως Γ´

+ Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαῖος ἐν Χριστῷ εὐχέτης.

+ ὁ Χαλκηδόνος Ἐμμανουὴλ ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Καρπάθου καὶ Κάσου Ἀμβρόσιος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Μιλήτου Ἀπόστολος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Προικοννήσου Ἰωσὴφ ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Φιλαδελφείας Μελίτων ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Κολωνείας Ἀθανάσιος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Ἰκονίου Θεόληπτος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Μπουένος Ἄϊρες Ἰωσὴφ ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Σουηδίας καὶ πάσης Σκανδιναυΐας Κλεόπας ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Ἴμβρου καὶ Τενέδου Κύριλλος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Ντένβερ Κωνσταντῖνος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

+ ὁ Ἀγκύρας Γρηγόριος ἐν Χριστῷ εὐχέτης

_____

1. Ἀποκ. ιδ´, 1-5

2. Θεοτοκάριον, Ἦχος πλ. α΄, τῇ Κυριακῇ ἑσπέρας.

3. Φιλιπ. δ΄, 7.

Εκτύπωση Email

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Πρός

τό Χριστεπώνυμο Πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Κατά τήν Γ΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν, τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ἡ Ἐκκλησία μας προβάλλει στό κέντρο τῆς λατρευτικῆς καί πνευματικῆς ζωῆς τόν Τίμιο καί Ζωοποιό Σταυρό. Τόν θέτει πρός προσκύνηση στό μέσον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὡς σημεῖο ἐνισχύσεως καί πνευματικοῦ προσανατολισμοῦ, ὄχι σάν σύμβολο ἧττας καί πόνου, ἀλλά ὡς σημεῖο νίκης, ἐλπίδας καί ζωῆς. Ὁ Σταυρός ὑπενθυμίζει ὅτι ὁ δρόμος τῆς θυσίας δέν ὁδηγεῖ στήν ἀπώλεια, ἀλλά στό φῶς τῆς Ἀναστάσεως καί ὅτι μέσα ἀπό τήν ταπείνωση καί τήν ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, γεννιέται ἡ ἀληθινή χαρά.

Στό φῶς αὐτό ἀποκαλύπτεται τό μέτρο τῆς ἀγάπης, τῆς προσφορᾶς καί τῆς εὐθύνης. Ἐκεῖ ἐντάσσονται καί οἱ ἱερατικές κλήσεις, ὡς ἐλεύθερη καί συνειδητή ἀπάντηση στό κάλεσμα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ Ἱερωσύνη δέν ἀποτελεῖ ἀνθρώπινη φιλοδοξία, οὔτε προσωπική καταξίωση, ἀλλά χάρισμα καί διακονία σταυρική, προσφορά ζωῆς πρός τόν Θεό καί τόν ἄνθρωπο.

Ὁ νέος πού αἰσθάνεται μέσα του αὐτήν τήν κλήση καλεῖται νά βαδίσει τόν δρόμο τῆς εὐθύνης μέ πίστη, ἐλευθερία καί ἀγάπη. Ἡ Ἐκκλησία μας, μιλᾶ μέ ἐμπιστοσύνη καί πατρική στοργή στούς νέους ἀνθρώπους πού ἀναζητοῦν νόημα ζωῆς, πού ἀγωνιοῦν γιά τό μέλλον τῆς πατρίδας μας καί πού δέν συμβιβάζονται μέ μιά πορεία χωρίς προσανατολισμό. Σέ νέους πού ἀγαποῦν τόν Χριστό, σέβονται τήν παράδοση, νιώθουν βαθιά δεμένοι μέ τίς ρίζες τοῦ πολιτισμοῦ μας καί ἐπιθυμοῦν νά προσφέρουν οὐσιαστικά στήν κοινωνία, μέσα σέ ἕνα κόσμο ἀβεβαιότητας καί πνευματικῆς κόπωσης.

Ἡ Ἱερωσύνη δέν ἀποτελεῖ φυγή ἀπό τή ζωή, οὔτε ἀπομάκρυνση ἀπό τήν κοινωνία. Ἀντιθέτως, εἶναι βαθιά καί ὑπεύθυνη συμμετοχή σέ αὐτήν. Ὁ ἱερέας ζεῖ μέσα στόν κόσμο, ἀφουγκράζεται τίς ἀγωνίες τῶν νέων, στηρίζει τίς οἰκογένειες, παρηγορεῖ τόν πόνο, στέκεται δίπλα στόν ἄνθρωπο, στίς χαρές καί στίς δοκιμασίες του. Εἶναι λειτουργός τῆς Ἐκκλησίας καί ταυτόχρονα λειτουργός τῆς κοινωνίας, γέφυρα πίστεως καί ζωῆς, παρουσίας καί ἐλπίδας.

Σέ μιά ἐποχή ὅπου πολλοί νέοι αἰσθάνονται ὅτι τό μέλλον εἶναι ἀβέβαιο καί ἡ προσφορά δύσκολη, ἡ Ἐκκλησία προτείνει ἕνα δρόμο ζωῆς μέ ποιότητα, βάθος καί ἐσωτερική πληρότητα. Ὁ νέος πού ἀκούει μέσα του τήν κλήση τῆς Ἱερωσύνης δέν ἀρνεῖται τή χαρά καί τήν εὐτυχία. Τίς βιώνει σέ βάθος, μέσα ἀπό τή σχέση μέ τόν Θεό καί τήν ἀνιδιοτελῆ προσφορά στόν ἄνθρωπο. Ἡ ἱερατική ζωή, ὅταν βιώνεται μέ ἐλευθερία καί ἀγάπη, χαρίζει πρῶτον εἰρήνη καρδιᾶς, δεύτερον χαρά οὐσιαστική καί τρίτον αἴσθηση σκοποῦ.

Ἀπευθυνόμαστε, λοιπόν, σήμερα στούς νέους, Ἕλληνες Ὀρθοδόξους καί τούς προτείνουμε νά ἀκούσουν τή φωνή τοῦ Θεοῦ μέσα τους πού τούς προσκαλεῖ νά πλησιάσουν τό Ἱερό Βῆμα, νά ἀνέβουν τά σκαλιά τῆς Ὡραίας Πύλης καί νά χειροτονηθοῦν Ἱερεῖς μέ φόβο καί ἀγάπη γιά νά ὑπηρετήσουν τόν ἑαυτό τους, τίς οἰκογένειές τους καί τήν κοινωνία μας μέ τήν προσευχή καί τήν τέλεση τῶν μυστηριακῶν πράξεων τῆς Ἐκκλησίας. Ὁμοίως, ἀπευθυνόμαστε τόσο στίς νέες γυναῖκες, ὅσο καί στίς συζύγους, νά μή δυσκολέψουν τούς συζύγους τους στήν ἀπόφαση αὐτή, ἀλλά νά τούς παρακινήσουν.

Μέσα σέ αὐτήν τήν πραγματικότητα, ἡ φωνή τοῦ Κυρίου ἀκούγεται πάντοτε ἐπίκαιρη καί δυνατή: «Ὁ μέν θερισμός πολύς, οἱ δέ ἐργάται ὀλίγοι». Τά λόγια αὐτά δέν ἀποτελοῦν ἁπλή διαπίστωση, ἀλλά πρόσκληση εὐθύνης πρός ὁλόκληρο τό ἐκκλησιαστικό σῶμα. Ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἀνάγκη ἀπό νέους ἐργάτες, ἀπό νέους ἀνθρώπους μέ πίστη, ὑπακοή, ἦθος καί ἀγάπη, πού θά σταθοῦν μέ θυσιαστικό φρόνημα στόν στίβο τῆς ζωῆς καί θά διακονήσουν τόν ἄνθρωπο μέσα στίς προκλήσεις τῆς σύγχρονης κοινωνίας.

Ἡ Ἐκκλησία καί ἡ κοινωνία δέν βρίσκονται σέ ἀντίθεση.

Ὁ Ἱερέας καλεῖται νά ὑπηρετεῖ καί τίς δύο μέ συνέπεια καί ἐκκλησιαστικό φρόνημα. Νά σέβεται τήν παράδοση καί ταυτόχρονα νά συνομιλεῖ μέ τή σύγχρονη πραγματικότητα. Νά ἐμπνέει μέ τό παράδειγμά του, νά ἑνώνει καί νά καλλιεργεῖ τήν ἐλπίδα σέ ἕνα κόσμο πού διψᾶ γιά ἀλήθεια, σταθερότητα καί νόημα.

Ἀδελφοί μας,

Ἡ Ἐκκλησία προσεύχεται γιά τούς νέους πού ἀναζητοῦν τόν δρόμο τους καί καλεῖ ὅσους ἀκοῦν μέσα στή συνείδησή τους τή φωνή τοῦ Χριστοῦ νά μή φοβηθοῦν. Νά Τόν ἐμπιστευθοῦν καί νά προσφέρουν τή ζωή τους ὡς δῶρο ἀγάπης στήν Ἐκκλησία καί στήν κοινωνία. Εἴθε ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός νά φωτίζει τόν δρόμο κάθε νέου ἀνθρώπου καί νά χαρίζει στήν Ἐκκλησία Του ἄξιους, χαρούμενους καί θεοφόρους λειτουργούς.

Μετά πατρικῶν εὐχῶν καί ἀγάπης ἐν Κυρίῳ

† Ὁ Ἀθηνῶν Ι Ε Ρ Ω Ν Υ Μ Ο Σ, Πρόεδρος

καί τά Μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου

Εκτύπωση Email