ΚΗΡΥΓΜΑ Κυριακής τῶν Βαΐων - 5 Ἀπριλίου 2026
«Μεταξύ τοῦ «Ὠσαννά» καί τοῦ «σταύρωσον»
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,
Στεκόμαστε σήμερα, στα προπύλαια τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Ἑβδομάδος.
Ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά ἑορτάσουμε τή θριαμβευτική εἴσοδο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ στά Ἱεροσόλυμα. Ἕνα γεγονός γεμᾶτο ἐνθουσιασμό καί δοξολογία. Οἱ ἄνθρωποι ἁπλώνουν τά ἱμάτιά τους, κρατοῦν τά «βαΐα τῶν φοινίκων» καί φωνάζουν μέ μία φωνή: «Ὡσαννὰ εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου».
Κι ὅμως σέ λίγες μόνο μέρες, οἱ ἴδιες φωνές, τό ἴδιο πλῆθος, θά φωνάξουν κάτι τρομακτικά ἀντίθετο: «Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν». Ἀπό τό Ὡσαννά στό Σταύρωσον αὐτόν. Μιά ἀπόσταση μόλις πέντε ἡμερῶν, ἀλλά ἕνα χάσμα πνευματικό καί ὑπαρξιακό. Τί μεσολάβησε; Πῶς ἐξηγεῖται αὐτή ἡ τόσο ριζική μεταστροφή τοῦ λαοῦ; Καί τί σημαίνει αὐτό γιά ἐμᾶς σήμερα, πού καλούμαστε ὄχι ἁπλῶς νά ζήσουμε τά γεγονότα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας, ἀλλά νά συμπορευθοῦμε μέ τόν Χριστό στήν πορεία αὐτή;
Ἡ πρώτη ἀλήθεια, πού ἀναδύεται, εἶναι ὅτι ὁ ἐνθουσιασμός τοῦ πλήθους τήν Κυριακή τῶν Βαΐων εἶναι εἰλικρινής μεν, ἀλλά ρηχός. Βλέπουν τόν Χριστό ὡς ἕναν ἀναμενόμενο ἐθνικό ἡγέτη, ἕνα Μεσσία, πού θά ἐλευθερώσει τόν Ἰσραήλ ἀπό τόν ρωμαϊκό ζυγό. Τόν ἀκολουθοῦν, ἀλλά μέ τίς δικές τους προσδοκίες. Τόν δοξάζουν, ἀλλά μέ τόν δικό τους ὁρισμό τῆς σωτηρίας. Ὁ Κύριος ὅμως εἰσέρχεται στά Ἱεροσόλυμα ὄχι μέ δόξα ἀνθρώπινη, ἀλλά μέ δόξα σταυρική. Δέν ἱππεύει σέ ἄλογο ἐπίσημο, ἀλλά κάθεται «ἐπί πώλου ὄνου». Δέν φοράει βασιλικά διαδήματα, ἀλλά εἶναι ὁ ἴδιος ὁ «Βασιλεύς τῶν Βασιλευόντων». Ἔρχεται γιά νά θυσιαστεῖ, ὄχι γιά νά θριαμβεύσει κοσμικά ἤ μᾶλλον ἡ κορύφωση τοῦ θριάμβου Του εἶναι ἡ στιγμή τῆς Σταύρωσης, μία στιγμή ἀπόλυτης ἀδυναμίας φαινομενικά. Κι αὐτό, πολύ γρήγορα, θά ἀπογοητεύσει ὅσους Τόν ἀκολούθησαν γιά τούς λάθος λόγους.
Ἡ μεγάλη ἀλήθεια πού φανερώνεται εἶναι ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ πλήθους εἶναι οὐσιαστικά μία συναλλαγή: Τόν ἀκολουθοῦν ἐπειδή κάτι περιμένουν. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὅμως, θά ἀρνηθεῖ νά ἐνταχθεῖ στό ἀνθρώπινο σχῆμα. Δέν θά ἡγηθεῖ ἐπανάστασης, δέν θά ἀνατρέψει τήν ἐξουσία. Δέν θά καθίσει σέ θρόνο, ἀλλά θά σταυρωθεῖ. Κι αὐτό εἶναι κάτι πού δέν τό ἀντέχει ὁ ἄνθρωπος πού Τόν ἤθελε κατά τά δικά του μέτρα. Ἔτσι, ἡ ἀγάπη τοῦ πλήθους μεταστρέφεται σέ μῖσος. Καί ἀπό τόν θρίαμβο τῶν Βαΐων, φτάνουμε στό: «Σταύρωσον αὐτόν!»
Εἶναι ὅμως μόνο ἱστορικό αὐτό τό φαινόμενο; Ἤ μήπως εἶναι μιά διαρκής ἀνθρώπινη στάση ἀπέναντι στόν Θεό; Καί σήμερα, ἀγαπητοί μου, πολλές φορές κι ἐμεῖς Τόν ὑποδεχόμαστε στή ζωή μας «μετά βαΐων καί κλάδων» ὅσο ὅλα πᾶνε καλά. Ὅταν ὅμως ὁ Χριστός μᾶς καλεῖ νά σηκώσουμε σταυρό, ὅταν δέν ἀπαντᾶ ὅπως θέλουμε στά αἰτήματά μας, ὅταν δοκιμαζόμαστε, πῶς Τοῦ φερόμαστε; Ποῦ εἶναι ὁ ἐνθουσιασμός μας; Μήπως σιωπηλά Τοῦ γυρίζουμε τήν πλάτη;
Ἄς σταθοῦμε ὅμως λίγο πάνω στίς δύο φράσεις: Ἡ ἰαχή «Ὡσαννά» σημαίνει «Σῶσε μας τώρα». Εἶναι ἡ κραυγή τῆς ἐλπίδας, τῆς λαχτάρας γιά σωτηρία. Δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνας ὕμνος χαρᾶς. Εἶναι προσευχή, ἔκκληση. Ὅμως εἶναι καί μιά φράση πού μπορεῖ νά εἰπωθεῖ ἐπιπόλαια, χωρίς ἐπίγνωση τοῦ τί σημαίνει πραγματικά νά ζητᾶς σωτηρία ἀπό τόν Θεό.
«Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν» εἶναι ἡ ἀπόρριψη, ἡ ἀκύρωση, ἡ ἄρνηση τῆς ἐλπίδας. Ὁ λαός ζητᾶ τόν θάνατο Ἐκείνου πού πρίν λίγο δοξολογοῦσε. Γιατί; Γιατί δέν Τόν κατάλαβε. Γιατί ἡ σιωπή Του, ἡ ταπείνωσή Του, ἡ θεϊκή Τοῦ λογική ἦταν ἀπόλυτα ἐνάντια στά δικά τους δεδομένα. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι βυθός ἀνεξερεύνητος. Μέσα στόν ἴδιο ἄνθρωπο μπορεῖ νά συνυπάρχει καί ἡ πίστη καί ἡ ἄρνηση, καί ὁ ἔπαινος καί ἡ προδοσία. Ἡ μετάβαση ἀπό τό «Ὡσαννά» στό «Σταύρωσον» εἶναι φαινόμενο τῆς πτωτικῆς ἀνθρώπινης φύσεως πού ταλαντεύεται, πού δέν ἀντέχει το γκρέμισμα τῶν ψεύτικων ἐλπιδων της.
Ἡ νοοτροπία αὐτή καθρεφτίζεται ἀκόμα καί στον πιό στενό κύκλο τῶν μαθητῶν καί ἰδιαίτερα στόν Ἰούδα. Ὁ Ἰούδας εἶναι μαθητής, παρών στά θαύματα, ἀκούει τό λόγο τοῦ Κυρίου. Κι ὅμως, φτάνει νά Τόν προδώσει. Γιατί ὅμως; Γιατί ἤθελε ἄλλον Μεσσία. Γιατί ἡ ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ ἔγινε μαχαίρι στήν καρδιά τοῦ φιλοχρήματου λογισμοῦ του. Καί πάλι, ἡ ἴδια ἀντίθεση. Ἀπό τή μαθητεία στή προδοσία. Ἀπό τήν ἐγγύτητα στό μῖσος. Γιατί ὁ Ἰοὔδας εἶναι ὁ τύπος τοῦ ἀνθρώπου πού ἀκολουθεῖ τόν Χριστό μέ λάθος πρόθεση καί ὅταν ἀπογοητεύεται, Τόν προδίδει.
Ἐμεῖς ἄραγε ποιόν Χριστό θέλουμε; Ὅπώς τόν περίμεναν οἱ Ἰουδαῖοι; Ἤ τόν Χριστό του θά μας θέσει ὡς προϋπόθεση για νά Τόν ἀκολουθήσουμε νά σηκώσουμε ὁ καθένας τόν προσωπικό μας σταυρό; Γιατί σέ ἀντίθεση μέ τό εὐμετάβλητο πλῆθος, ἡ Ἐκκλησία ἀναδεικνύει καί ἐκεῖνα τά πρόσωπα πού ἔμειναν σταθερά. Δέν εἶπαν μόνο «Ὡσαννά» ὅταν ὅλα ἦταν φωτεινά, ἀλλά στάθηκαν καί κάτω ἀπό τόν Σταυρό, μέ πίστη ἀταλάντευτη. Ἡ Παναγία μας ἔμεινε ἔμεινε δίπλα στόν Υἱό της, μέχρι τέλους. Ὁ Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, ὁ ἠγαπημένος μαθητής, δέν Τόν ἐγκατέλειψε. Οἱ θαρραλαῖες γυναῖκες πού ἦταν κοντά στήν Παναγία μας, οἱ μετέπειτα Μυροφόρες, πού ἀψηφῶντας κάθε κίνδυνο πῆγαν στό μνημεῖο γιά νά ἀλείψουν μέ μύρα τόν Χριστό, τό ἴδιο. Καί κατ’ ἐπέκτασιν οἱ Μάρτυρες ἀλλά καί οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας σέ κάθε ἐποχή Τόν ἀκολούθησαν ὄχι γιατί περίμεναν κάποιο ἀντάλλαγμα, ἀλλά γιατί ἡ πίστη τους στηρίχθηκε στήν προσωπική ἐμπειρία τῆς παρουσίας Του, ἀκόμα καί στίς πιο δύσκολες στιγμές.
Ἀγαπητοί μοῦ ἀδελφοί,
Ἡ πορεία τοῦ Κυρίου ἀπό τά Βαΐα μέχρι τόν Γολγοθᾶ, ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Ἑβδομάδα εἶναι προσκλητήριο προσωπικῆς συμμετοχῆς. Ὄχι ἁπλῶς νά ἀκούσουμε ἐθιμικά τά κατά τά ἄλλα πολύ ὄμορφα τροπάρια τῶν ἡμερῶν, ἀλλά νά συσταυρωθοῦμε με τον Χριστό ὅπως θα ἀκούσουμε ἀπόψε τό βράδυ στήν Ἀκολουθία τοῦ Νυμφίου. Δηλαδή ὄχι ἁπλῶς νά δακρύσουμε ἀπό συγκίνηση, ἀλλά νά δώσουμε χῶρο στόν Θεό νά μᾶς ἀλλάξει. Ἡ ἀντίθεση ἀνάμεσα στό «Ὡσαννά» καί τό «Σταύρωσον αὐτόν» εἶναι τελικά ἡ μάχη μέσα μας, ἀνάμεσα στήν εὔκολη πίστη καί τήν σταυρική ἐμπιστοσύνη.
Ἐπειδή ὁ Χριστός δέν σταυρώθηκε ἁπλῶς τότε, σταυρώνεται καθημερινά ἀπό τήν ἀδιαφορία μας. Καί ταυτόχρονα ἀνασταίνεται μέσα σέ κάθε καρδιά πού μετανοεῖ καί ἐπιστρέφει. Ἄς ἐτοιμάσουμε τούς ἑαυτούς μας ὥστε νά Τόν ὑποδεχθοῦμε μέ τό «ὠσσανά, εὐλογημένος ὁ ἑρχόμενος», νά προσκυνήσουμε τό ἄχραντον Πάθος καί νά ἑορτάσουμε «ἀκατακρίτως» τήν Ἁγία Αὐτοῦ Ἀνάσταση. Ἀμήν.