ΚΗΡΥΓΜΑ: Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026 – (Α’ Κορ. ιβ΄ 27-ιγ΄ 7)

«Ἡ ἀληθινή ἀγάπη ἀρδεύεται ἀπό τήν θεία Κοινωνία»

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

«Ἐσεῖς εἶστε τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὁ καθένας σας εἶναι ἕνα ξεχωριστὸ μέλος αὐτοῦ τοῦ σώματος».

Μὲ αὐτὸν τὸν βαθύτατα ἐκκλησιολογικὸ λόγο, ὁ Ἀπόστολος Παύλος μᾶς εἰσάγει στὸ βαθύτερο νόημα τῆς ἑνότητας μέσα στὴν Ἐκκλησία, τὴν ὁποία ὀνομάζει Σῶμα Χριστοῦ. Ὁ Ἀπόστολος Παύλος ἵδρυσε τὴν Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου καὶ γι’ αὐτὸ ὑπενθυμίζει ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ ὀργανική μας ἔνταξη σὲ ἕνα ζωντανὸ Σῶμα, τοῦ ὁποίου κεφαλὴ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Ὅταν ὁ πιστὸς ἀποκόπτεται ἀπὸ τὴν κοινότητα, μετατρέπεται σὲ μέλος νεκρό, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ δεχθεῖ τὴ ζωογόνο χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ σωτηρία μας κατορθώνεται μόνο μέσα στὴν κοινωνία τῆς Ἐκκλησίας.

Στὸ πρῶτο μέρος τῆς περικοπῆς, ὁ ἀπόστολος Παῦλος περιγράφει πῶς ὁ Θεὸς διένειμε ποικίλα χαρίσματα μέσα στὴν Ἐκκλησία, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν λειτουργοῦν αὐτόνομα, ὅπως θεωροῦν πλανεμένα οἱ Προτεστάντες Πεντηκοστιανοί. Ἂν ὁ πιστὸς δὲν τρέφεται ἀπὸ τὴν κοινὴ πηγὴ τῆς Ζωῆς, ἐὰν δηλαδὴ δὲν εἶναι ἑνωμένος μὲ τὸν Χριστὸ μέσα ἀπὸ τὴ θεία Κοινωνία, τότε τὰ χαρίσματά του ἀτονοῦν, παρακμάζουν ἢ μετατρέπονται σὲ ὅπλα ἐγωϊσμοῦ, φιλαυτίας καὶ διχασμοῦ καί στό τέλος χάνονται.

Ἡ συχνὴ προσέλευση στὴ Θεία Εὐχαριστία δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα τυπικὸ θρησκευτικὸ καθῆκον ἢ μιὰ περιοδικὴ συνήθεια, ἀλλοῦ σφυρηλατεῖ, ἂς ἐπιτραπεῖ ἡ ἔκφραση, τὴν πνευματικὴ ἑνότητα. Ἡ θεία Κοινωνία εἶναι ἡ ἀπόλυτη καὶ ζωτικὴ προϋπόθεση γιὰ νὰ παραμείνουμε ζωντανὰ καὶ ἐνεργὰ μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, δηλαδὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ὅταν μεταλαμβάνουμε συχνὰ τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων, τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ κυλᾶ στὶς δικές μας σωματικὲς καὶ πνευματικὲς ἀρτηρίες, ζωογονεῖ τὰ χαρίσματά μας καὶ μᾶς ἑνώνει ὀργανικὰ μὲ τὸν διπλανό μας, ἐξαφανίζοντας κάθε ἀπόσταση ἢ κοινωνκὴ διάκριση.

«Ὅπως ἀκριβῶς, λέγει ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, ὁ Χριστὸς μᾶς ἐνσωματώνει ὅλους στὸν ἑαυτό Του μέσα ἀπὸ τὴ μία καὶ μοναδικὴ δύναμη τοῦ Ἁγίου Σώματός Του, ἔτσι καὶ τὸ ἕνα Ἅγιο Πνεῦμα, ποὺ βρίσκεται πάνω ἀπὸ ὅλα, μᾶς συνάζει ὅλους σὲ μία πνευματικὴ ἑνότητα» (Ἑρμηνεία εἰς τὸ Κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιον).

Ἡ συχνὴ Θεία Κοινωνία γίνεται, ἑπομένως, τὸ γόνιμο πνευματικὸ ἔδαφος ὅπου τὸ χάρισμα τοῦ καθενός, εἴτε πρόκειται γιὰ τὴ διδασκαλία, εἴτε γιὰ τὴν ὁποιαδήποτε διακονία καὶ προσφορά, φωτίζεται, ἀναδεικνύεται καὶ τίθεται στὴν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας, μακριὰ ἀπὸ τὴν παγίδα τῆς ὑπερηφάνειας.

Ἀφοῦ λοιπὸν θεμελίωσε θεολογικὰ τὴν ἀνάγκη τῆς ἑνότητας τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος, ὁ Ἀπόστολος Παύλος συνεχίζει παρουσιάζοντας τὴν πιὸ τέλεια καὶ ὑπερβατικὴ ὁδό, τὸν ἐξακουστὸ Ὕμνο τῆς Ἀγάπης. Μᾶς δείχνει μὲ ἀπόλυτη σαφήνεια ὅτι ἂν τὰ χαρίσματά μας δὲν ἐμφοροῦνται ἀπὸ ἀγάπη, τότε σὲ τίποτε δὲν ὠφελοῦν. Ἀκόμη καὶ ἡ γνώση ὅλων τῶν μυστηρίων, ἡ γλωσσολαλιά ἢ ἡ πίστη ποὺ μετακινεῖ βουνὰ, ὅταν στεροῦνται τῆς ἀγάπης, στεροῦνται οὐσιαστικῆς πνευματικῆς ἀξίας καὶ εἶναι κενὰ περιεχομένου καὶ ἀνώφελα γιὰ τὴ σωτηρία μας.

Ὁ Ὅσιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, ἐμβαθύνοντας στὴν πρακτικὴ καὶ καθημερινὴ πτυχὴ αὐτῆς τῆς ἀγάπης, ἡ ὁποία γεννιέται καὶ τρέφεται μέσα ἀπὸ τὴ μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, τονίζει: «Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὴν ἁγία ἀγάπη δὲν κάνει διακρίσεις ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ τοὺς ἀγαπᾶ ὅλους ἐξίσου... βλέπει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους σὰν νὰ ἦταν ἕνας καὶ μοναδικὸς ἄνθρωπος» (Κεφάλαια Περὶ Ἀγάπης, Ἑκατοντὰς Α΄, 71).

Αὐτὴ ἡ ἀγάπη δὲν εἶναι ἕνα παροδικό, ἐπιφανειακὸ ἢ ἐγωιστικὸ συναίσθημα. Εἶναι ἡ πλήρης ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας. Καὶ τοῦτο διότι ὁ κόσμος μᾶς ἔχει μάθει νὰ ἐνδιαφερόμαστε μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό μας καὶ τὴν οἰκογένειά μας, ἀδιαφορώντας γιὰ τοὺς γύρω μας. Καὶ ὅταν ὁ Παύλος διακηρύσσει στὴν περικοπὴ ὅτι ἡ ἀγάπη «ὅλα τὰ ὑπομένει καὶ ποτέ δὲν ξεπέφτει», ἔρχεται ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς νὰ μᾶς ὑπενθυμίσει πὼς αὐτὴ ἡ ὑπομονὴ δὲν εἶναι παθητικὴ ἀδυναμία, ἀλλὰ ἡ ὕψιστη πνευματικὴ δύναμη ποὺ συνδέει τοὺς πιστοὺς, τόσο μεταξύ τους ὅσο καὶ μὲ τὸν Θεό: «Ἡ ἀγάπη εἶναι τὸ πλήρωμα ὅλων τῶν ἀρετῶν, καὶ αὐτὴ εἶναι ποὺ συνδέει τοὺς πιστοὺς τόσο μεταξύ τους ὅσο καὶ μὲ τὸν Θεό... Γι' αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς εἶναι ἀγάπη, καὶ ὅποιος παραμένει ζωντανὸς μέσα στὴν ἀγάπη, παραμένει ἑνωμένος μὲ τὸν Θεό» (Ὁμιλία ΝΣΤ΄, Περὶ τῆς πρὸς ἀλλήλους ἀγάπης).

Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴ μυστικὴ ἑνότητα, τὴν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη καὶ τὴν τέλεια προσφορὰ ἔρχονται νὰ ἐνσαρκώσουν καὶ νὰ ἐπιδείξουν μὲ τὸν βίο τους οἱ σήμερα ἑορταζόμενοι Ἅγιοι Ἀνάργυροι, Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός, οἱ καταγόμενοι ἀπὸ τὴν Ἀσία.

Τὰ δύο αὐτὰ ἀδέλφια ἀνατράφηκαν μὲ βαθιὲς χριστιανικὲς ἀρχὲς ἀπὸ τὴν ἁγία μητέρα τους, τὴ Θεοδότη, ἡ ὁποία, μένοντας νωρίς χῆρα, ἀφιέρωσε ὁλόκληρη τὴ ζωὴ τῆς στὴ διαπαιδαγώγησή τους. Προικισμένοι μὲ σπάνια εὐφυΐα καὶ σοφία, σπούδασαν τὴν ἰατρικὴ ἐπιστήμη, ἀλλὰ ποτὲ δὲν τὴν μετέτρεψαν σὲ πηγὴ πλούτου ἢ ἐκμετάλλευσης τοῦ ἀνθρώπινου πόνου. Ἔγιναν «Ἀνάργυροι», θεραπεύοντας δωρεὰν ἀνθρώπους καί ζῶα κι ἀφοῦ ἔζησαν μὲ ὑποδειγματικὴ ἀκτημοσύνη καὶ ἀσκητικότητα, κοιμήθηκαν ὁσίως καὶ εἰρηνικὰ στὴν πόλη Φερεμὰν τῆς Ἀσίας.

Ἂν παρατηρήσουμε προσεκτικὰ τὴν ἱερὴ εἰκόνα τους, θὰ τοὺς δοῦμε νὰ κρατοῦν σταθερὰ στὰ χέρια τους τὸ κουτάκι μὲ τὰ φάρμακα καὶ τὴν εἰδικὴ ἰατρικὴ λαβίδα. Αὐτὴ ἡ εἰκόνα, ἀδελφοί μου, δὲν εἶναι μιὰ ἁπλὴ ἱστορικὴ ἀναφορὰ στὸ ἐπίγειο ἐπάγγελμά τους. Εἶναι ἕνας ἐντυπωσιακὸς συνειρμός, ποὺ μᾶς ὁδηγεῖ κατευθείαν στὴν Ἁγία Λαβίδα τῆς Θείας Κοινωνίας.

Ἡ λαβίδα τῶν Ἁγίων μετέφερε τὸ ὑλικὸ φάρμακο ποὺ ἀνακούφιζε πρόσκαιρα τὸ φθαρτὸ σῶμα ἀπὸ τὶς ἀσθένειες. Ἡ Λαβίδα ὅμως τῆς Ἐκκλησίας μεταφέρει τὸ «φάρμακο τῆς ἀθανασίας», τὸν ἴδιο τὸν Χριστό, ποὺ θεραπεύει τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα καὶ χαρίζει τὴν αἰώνια ζωή! Οἱ Ἅγιοι Ἀνάργυροι κρατοῦν τὴ λαβίδα τους γὰρ νὰ μᾶς θυμίσουν ὅτι κάθε σωματικὴ θεραπεία παραμένει ἐλλιπής, ἂν δὲν καταλήξει στὴν πνευματικὴ θεραπεία ποὺ προσφέρει τὸ Ἅγιο Ποτήριο. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ἀντὶ ἄλλης ὑλικῆς ἀμοιβῆς, ζητοῦσαν ἀπὸ τοὺς θεραπευμένους ἕνα καὶ μοναδικό πράγμα: νὰ πιστέψουν στὸν Χριστό, νὰ ἀνοίξουν τὸ στόμα καὶ τὴν καρδιά τους καὶ νὰ δεχθοῦν τὸ ἀληθινὸ Φάρμακο τῆς Ζωῆς, τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν τὴν αἰώνιον».

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ πρώτη ἡμέρα τοῦ Νοεμβρίου μᾶς καλεῖ σὲ μιὰ βαθιά πνευματικὴ ἀφύπνιση γύρω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα.

Ἂς ἀναλογιστοῦμε, ἄν ὄντως εἴμαστε ἐνεργὰ μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπὸ τὴ συχνὴ καὶ ἐνσυνείδητη Θεία Μετάληψη.

Ἂς ζητήσουμε τὶς πρεσβείες τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων καὶ τῆς μητέρας τους Θεοδότης, ὥστε τρεφόμενοι μὲ τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, νὰ ἀναδείξουμε τὰ χαρίσματά μας στὴν ὑπηρεσία τῆς ἀγάπης, γιά νὰ ἀξιωθοῦμε τῆς αἰώνιας καὶ ἀτελεύτητης Βασιλείας Του. Ἀμήν.

Ἡ ἐθνικὴ ἐπέτειος τῆς 28ης Ὀκτωβρίου

Μὲ ἐκκλησιαστικὴ λαμπρότητα καὶ ἐθνικὴ συγκίνηση τιμήθηκε ἡ ἐπέτειος τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1940 στὴν Ἱερὰ Μητρόπολή μας.

Τὴν Τρίτη 27 Ὀκτωβρίου, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. Εὐσέβιος μετέβη στὸν Ἅγιο Κήρυκο Ἰκαρίας, ὅπου, στὴν κεντρικὴ πλατεία τῆς Πόλεως, τέλεσε ἐπιμνημόσυνη δέηση στὸ Μνημεῖο τῶν Πεσόντων. Ἀκολούθησε κατάθεση στεφάνων ἀπὸ μαθητὲς τῶν σχολείων Πρωτοβάθμιας καὶ Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης.

Τὸ πρωὶ τῆς Τετάρτης 28 Ὀκτωβρίου 2026, στὸν Ἱερὸ Μητροπολιτικὸ Ναὸ Ἁγίου Νικολάου, ὁ Σεβασμιώτατος χοροστάτησε στὸν Ὄρθρο καὶ στήν Θεία Λειτουργία. Προέστη τῆς ἐπισήμου Δοξολογίας, παρουσία τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν Ἀρχῶν, τῶν ἐκπαιδευτικῶν, τῶν μαθητῶν καὶ πλήθους πιστῶν.

Λόγω τῶν δυσμενῶν καιρικῶν συνθηκῶν καὶ τῆς ἰσχυρῆς βροχόπτωσης, δὲν πραγματοποιήθηκαν ἡ προγραμματισμένη ἐπιμνημόσυνη δέηση στὸ Μνημεῖο τῶν Πεσόντων, ἡ κατάθεσις στεφάνων στὴν κεντρικὴ πλατεία τῆς πόλεως Σάμου καί ἡ καθιερωμένη παρέλαση.

Σε δήλωσή του, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. Εὐσέβιος ἀνέφερε:

«Ἡ ἐπέτειος τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1940 μᾶς ὑπενθυμίζει τὸ ἔπος τῶν προγόνων μας, οἱ ὁποῖοι, μὲ πίστη στὸν Θεό, ἀγάπη πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ὁμοψυχία, ἀγωνίστηκαν καὶ θυσιάστηκαν γιὰ τὴν ἐλευθερία. Στὸν ἀγῶνα τους, ἡ Παναγία μας, ἡ Ὑπέρμαχος Στρατηγός, ὑπῆρξε πηγὴ παρηγορίας καὶ ἐλπίδος, καὶ ἡ Ἁγία Σκέπη Της παρέχει διαχρονικὰ τὴ μητρικὴ προστασία Της πρὸς τὸ Ἔθνος μας. Τὸ παράδειγμά τους μᾶς καλεῖ νὰ διατηροῦμε ζωντανὴ τὴν πίστη μας πρός τόν Θεό, τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ, πάνω ἀπ’ ὅλα, τὴν ἑνότητά μας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ προϋπόθεση γιὰ νὰ ἀντιμετωπίζουμε μὲ δύναμη καὶ ἐλπίδα κάθε δυσκολία. Μὲ τὶς πρεσβεῖες τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ὁ Πανάγαθος Θεὸς νὰ προστατεύει τὴν Πατρίδα μας καὶ νὰ χαρίζει εἰρήνη καὶ ὁμόνοια σὲ ὅλους».

ΚΗΡΥΓΜΑ: Κυριακή 25 Ὀκτωβρίου 2026 – (Γαλ. β΄ 16-20)

«Ὁ Χριστός μόνο μᾶς δικαιώνει καί ὄχι τά ἔργα μας»

Αγαπητοί αδελφοί,

Το σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὴν Πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου (β΄ 16-20) μᾶς εἰσάγει σέ μιά βαθειὰ ἀλήθεια τῆς πνευματικῆς μας ὑποστάσεως. Ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν διακηρύσσει, ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν σώζεται, δὲν ἁγιάζεται καὶ δὲν δικαιώνεται ἁπλῶς ἐπειδὴ τηρεῖ τυφλὰ κάποιους νομικοὺς κανόνες, κάποιους ἐξωτερικοὺς τύπους ἢ διατάξεις, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἑνώνεται ὑπαρξιακά, μέσῳ τῆς πίστεως, μὲ τὸν Ζωντανὸ Χριστό. Αὐτὴ ἡ ἀποστολικὴ ἀλήθεια ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο γιὰ νὰ ἀναλύσουμε σήμερα, μὲ πνευματικὴ εἰλικρίνεια, ἕνα θέμα ποὺ καίει τὶς καρδιές μας καὶ συχνὰ παρερμηνεύεται: τὴ σχέση τῆς νηστείας μὲ τὴ συχνὴ Θεία Κοινωνία.

Πολλὲς φορὲς καλούμαστε νὰ ἀπαντήσουμε στὴν ἐρώτηση: «δὲν νήστεψα, μπορῶ νὰ κοινωνήσω;» ἢ «πόσες μέρες πρέπει νὰ νηστέψω γιὰ νὰ κοινωνήσω;» ἢ ἀκοῦμε τὴ χειρότερη διαπίστωση: «νήστεψα καὶ θὰ πάω νὰ κοινωνήσω!» Ἐδῶ ἀκριβῶς κρύβεται ἡ μεγάλη πνευματικὴ παγίδα, ὁ «νόμος» γιὰ τὸν ὁποῖο μιλάει σήμερα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Ἂς τὸ ξεκαθαρίσουμε μὲ ἀπόλυτη θεολογικὴ καὶ κανονικὴ σαφήνεια: Δὲν ὑπάρχει κανένας ἱερὸς Κανόνας τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, ποὺ νὰ ὁρίζει εἰδικὴ νηστεία πρίν ἀπό τή Θεία Κοινωνία, πλὴν τῆς εὐχαριστιακῆς νηστείας, τῆς ἀπόλυτης δηλαδή ἀσιτείας ἀπὸ τὰ μεσάνυχτα τῆς προηγούμενης ἡμέρας.

Ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει θεσπίσει μὲ σοφία τὶς Τετάρτες, τὶς Παρασκευές καί τὶς μεγάλες Τεσσαρακοστές, ὡς συγκεκριμένες μέρες ἤ περιόδους νηστείας, τίς ὁποῖες ὁ Χριστιανὸς ὀφείλει νὰ τηρεῖ ἀπαρεγκλίτως στὴ ζωή του, εἴτε πρόκειται νὰ κοινωνήσει, εἴτε ὄχι. Καὶ ἂν τηρεῖ αὐτὲς τὶς νηστεῖες, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐφευρίσκει ἐπιπλέον ἡμέρες νηστείας γιὰ νὰ προσέλθει στὸ Ἅγιο Ποτήριο. Ἡ νηστεία δὲν εἶναι μιὰ ἔκτακτη «ἀγγαρεία» ποὺ τὴν κάνουμε ἐξαναγκαστικὰ ἐπειδὴ πλησιάζει ἡ μέρα τῆς Θείας Μεταλήψεως. Εἶναι ἕνα διαρκὲς πνευματικὸ ἀγώνισμα, ἕνας διαρκῆς τρόπος γιά νά χαλιναγωγήσουμε τά πάθη μας, στὸν καθημερινὸ ρυθμὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.

Ὅταν ὅμως μετατρέπουμε τήν νηστεία σὲ ἕνα τεχνητὸ «ἀντίτιμο» γιὰ νὰ «ἀγοράσουμε» τὸ δικαίωμα νὰ κοινωνήσουμε, τότε πέφτουμε στὸν Φαρισαϊσμὸ ποὺ καταδικάζει σήμερα ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Δημιουργοῦμε τὴν ψευδαίσθηση, ὅτι μποροῦμε νὰ ζοῦμε ἄτακτα ὅλο τὸν χρόνο καὶ νὰ γινόμαστε «ἄξιοι» τοῦ Χριστοῦ ἐπειδὴ ἁπλῶς ἀλλάξαμε τὸ διαιτολόγιό μας γιὰ λίγες ἢ περισσότερες ἡμέρες.

Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, ὅμως, δὲν ἀλλοιώνεται μόνο τὸ βαθὺ θεολογικὸ νόημα τοῦ Μυστηρίου. Αὐτὴ ἡ λανθασμένη «εὐλάβεια» μετατρέπεται σὲ ἕνα πρώτης τάξεως ὅπλο στὰ χέρια τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖ τὴν ἴδια τὴ νηστεία γιὰ νὰ πετύχει τὸν ἀπώτερο σκοπό του, δηλαδή νὰ ἀποκόψει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴ Θεία Κοινωνία καὶ νὰ τὸν κρατήσει μακρυά ἀπὸ τὴ ζωοποιὸ Χάρη. Ὁ πονηρὸς δὲν φοβᾶται τὴ νηστεία, οὔτε τά ἄλλα πνευματικά ἀγωνίσματα, τά ὁποῖα τά ἐξυψώνει στά μάτια τοῦ κόσμου ὡς ἕνα ἀπαραίτητο θρησκευτικό ἀκτιβισμό, ἐπειδή τρέμει τὴ συχνὴ ἕνωση τοῦ πιστοῦ μὲ τὸν Χριστό καί γι’ αὐτό ἐπειχειρεῖ νά τήν ἐμποδίσει.

Μέσα λοιπόν ἀπό τὴν παρανόηση, ὅτι ἡ νηστεία συνδέεται μέ τη θεία Κοινωνία, φτάνουμε δυστυχῶς καὶ σὲ μιὰ μεγάλη λειτουργικὴ ἀλλοίωση: Πολλοὶ πιστοὶ ἐπιλέγουν νὰ προσέρχονται στὸ Ἅγιο Ποτήριο τὴν Πέμπτη ἢ τὸ Σάββατο, μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι «νήστεψαν τὴν Τετάρτη ἢ τὴν Παρασκευή», καὶ ἀπέχουν προκλητικὰ τὴν Κυριακή!

Πρόκειται γιὰ ἕνα τεράστιο πνευματικὸ λάθος. Ἡ Ἡμέρα τοῦ Κυρίου, ἡ Κυριακή, εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως, ἡ κατ' ἐξοχὴν ἡμέρα τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ὅπου ὅλοι οἱ πιστοί ὡς ἕνα Σῶμα, καλοῦνται νὰ συμμετάσχουν στὸ Κυριακὸ Δεσποτικὸ Δεῖπνο. Τὸ νὰ κοινωνοῦμε τὸ Σάββατο ἐπειδὴ νηστέψαμε τὴν Παρασκευὴ καὶ νὰ μένουμε ἁπλοὶ θεατὲς τὴν Κυριακή, δείχνει ὅτι ὑποτάσσουμε τὸ Μυστήριο στή διατροφή μας.

Ἄς γνωρίζουμε δέ, ὅτι οἱ ἱεροὶ Κανόνες ἀπαγορεύουν ρητὰ τὴν αὐστηρὴ νηστεία τὸ Σάββατο, πλήν μόνον τοῦ Μεγάλου Σαββάτου. Ἑπομένως, ἡ ἀπαίτηση νὰ νηστεύει κανεὶς τὸ Σάββατο γιὰ νὰ κοινωνήσει τὴν Κυριακὴ ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ἴδια τὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη. Δυστυχῶς βέβαια ὑπάρχουν κι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιλέγουν νὰ κοινωνήσουν τὸ Σάββατο γιὰ «νὰ ἀποδεσμευτοῦν», ὥστε νὰ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ διασκεδάσουν τὸ Σαββατόβραδο, ἀποφεύγοντας τὴ μείζονα πνευματικὴ μέριμνα τῆς προετοιμασίας γιὰ τὴ συνάντηση μὲ τὸν Χριστὸ τὴν Κυριακὴ πρωί.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἐλέγχει μὲ δριμύτητα αὐτὴ τὴ νοοτροπία, λέγοντας: «Μὰ τὸ κριτήριο δὲν εἶναι ἡ ἡμέρα ἢ ἡ νηστεία, ἀλλὰ ἡ καθαρότητα τῆς συνειδήσεως, ἡ μετάνοια καὶ ἡ συμμετοχὴ στὴν κοινὴ τράπεζα τῆς Ἐκκλησίας». (Κατὰ Ἰουδαίων, Λόγος Γ΄, PG 48, 868).

Ἂν ἀνατρέξουμε στὴν πατερικὴ παράδοση, ὁ Μέγας Βασίλειος στήν ὑπ’ἀριθμ. 93 ἐπιστολή του πρός Καισαρία τήν Πατρικία, μᾶς ἀποκαλύπτει ὅτι οἱ Χριστιανοὶ τῆς ἐποχῆς του κοινωνοῦσαν τέσσερις φορὲς τὴν ἑβδομάδα: Τετάρτη, Παρασκευὴ, Σάββατο καί Κυριακή. Δηλαδή κοινωνοῦσαν τὶς ἴδιες τὶς ἡμέρες τῆς γενικῆς νηστείας δηλαδή Τετάρτη καὶ Παρασκευή, χωρίς νὰ ἐφευρίσκουν ἐπιπλέον ἡμέρες προετοιμασίας, καθώς ἡ Τρίτη καί ἡ Πέμπτη δέν εἶναι ἡμέρες νηστείας. Τηροῦσαν τὴ θεσμοθετημένη νηστεία, ἀλλὰ καί προσέρχονταν ἀδιαλείπτως στὸ Ἅγιο Ποτήριο, διότι ἡ ζωή τους ἦταν μιὰ διαρκής ἑτοιμότητα μέσῳ τῆς μετανοίας.

Ὅπως διδάσκουν ὁ Ἅγιος Μακάριος Κορίνθου κι ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στὸ ἔργο τους «Περὶ τῆς συνεχοῦς Θείας Μεταλήψεως», ἡ συχνὴ προσέλευση εἶναι ἐντολὴ τοῦ ἴδιου τοῦ Κυρίου (βλ. Ἰω. κεφ. 6^ο). Ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τὸ Μυστήριο, λόγω λανθασμένων ἀνθρωπίνων ὑπολογισμῶν, στερεῖ ἀπὸ τὴν ψυχὴ τὸ ἀπαραίτητο φάρμακο γιὰ τὰ πάθη της.

Φυσικά, ὅλα αὐτὰ δὲν σημαίνουν κατάργηση τῆς ἀσκήσεως ἢ τῆς πνευματικῆς προετοιμασίας. Ὁ Πνευματικὸς-Ἐξομολόγος ἔχει τὴν ποιμαντικὴ εὐθύνη νὰ ρυθμίζει τὰ τῆς νηστείας καὶ τῆς ἐγκρατείας γιὰ τὸν κάθε πιστό, ἐνεργώντας ὡς ἰατρός, ἀνάλογα μὲ τὶς ἀνάγκες καὶ τὶς πνευματικὲς ἀντοχὲς τῆς κάθε ψυχῆς καί σύμφωνα μέ τά ὅσα ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία καί ὄχι ὅπως νομίζει ἐκεῖνος.

Ὥστε λοιπόν, οἱ ἀληθινὲς προϋποθέσεις γιὰ τὴ συχνὴ Θεία Κοινωνία, ἐν συντομίᾳ εἶναι: Α) Ἡ εἰλικρινὴς μετάνοια καὶ ἡ καθαρὴ Ἐξομολόγηση, Β) Ἡ συντριβὴ τῆς καρδιᾶς μέ συνεχῆ πνευματικὸ ἀγῶνα καί Γ) Ἡ συγχωρητικότητα καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς ὅλους.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ὅταν ὁ πιστὸς ἀγωνίζεται νά ζεῖ ὅπως θέλει ὁ Θεός καί μέ ἱλαρή διάθεση ἐπιδίδεται στὰ ἀγωνίσματα τῆς προσευχῆς, τῆς νηστείας, τῆς φιλανθρωπίας καὶ ἀποζητεῖ μέσα ἀπὸ τὴν ἐξομολόγηση τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν του, τότε ὄχι μόνο μπορεῖ, ἀλλὰ ἐπιβάλλεται νὰ προσέρχεται συχνὰ στὸ Ἅγιο Ποτήριο γιὰ νὰ λαμβάνει τὸν Χριστὸ μέσα Του καὶ νὰ ἐνισχύεται ἀπό Αὐτόν, γιά νά ζεῖ τὴ ζωή Του. Ἡ Θεία Κοινωνία δὲν εἶναι τὸ βραβεῖο τῶν ἀλάνθαστων, πού ἔτσι κι ἀλλιῶς δέν ὑπάρχουν, ἀλλὰ τὸ φάρμακο τῶν ἀσθενούντων.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος κλείνει τὸ σημερινὸ ἀνάγνωσμα μὲ μία δυνατή φράση: «Δέν ζῶ πιά ἐγώ, ἀλλά μέσα μου ζεῖ ὁ Χριστός». Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας: νὰ πεθάνει ὁ ἐγωϊσμός μας καὶ νὰ ζήσει μέσα μας ὁ Χριστός. Γι' αὐτὸ ὀφείλουµε νὰ κοινωνοῦµε συχνά. Ἂς μὴν ἐπιτρέπουμε στὴν ψευδοευλάβεια νὰ γίνεται τὸ ὅπλο τοῦ ἐχθροῦ μας. Ὅταν ὁ ἱερέας ἐξέρχεται κρατώντας τὸ Ἅγιο Ποτήριο καί μᾶς καλεῖ νά προσέλθουμε, ἂς ἀναλογιζόμαστε τὸν λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου: ἡ δικαίωση δὲν ἔρχεται ἀπὸ τὰ δικά μας τὰ ἔργα, ὅσο καλὰ κι ἂν εἶναι· ἡ δικαίωση ἔρχεται μόνο ἀπὸ τὴν ἀγάπη καὶ τὴν πίστη στὸν Χριστό. Ἀμήν!